लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

क्र्यादिभ्यः श्ना

लघुसिद्धान्तकौमुदी 681 · प्रकरण 20, which opens at क्र्यादिभ्यः श्ना · rule 1 of 10 in it

after the ninth class the present marker शप् is replaced by श्ना

After क्री "to buy" and the roots that head its list — the क्र्यादि or ninth class — the present marker शप् is replaced by श्ना, an affix -ना- (the श् is only its mark). ज्ञा "to know" is a ninth-class root, so ज्ञा + श्ना → जाना-, and with the endings जानामि "I know", जाने "I know (for myself)".

Aṣṭādhyāyī — 3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 681 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

॥ {$ {! 1 डुक्रीञ् !} द्रव्यविनिमये $} (धातुपाठे <{09.0001}>) ॥ शपोऽपवादः। क्रीणाति। ई हल्यघोः। क्रीणीतः। श्नाभ्यस्तयोरातः। क्रीणन्ति। क्रीणासि। क्रीणीथः। क्रीणीथ। क्रीणामि। क्रीणीवः। क्रीणीमः। क्रीणीते। क्रीणाते। क्रीणते। क्रीणीषे। क्रीणाथे। क्रीणीध्वे। क्रीणे। क्रीणीवहे। क्रीणीमहे। चिक्राय। चिक्रियतुः। चिक्रियुः। चिक्रयिथ, चिक्रेथ। चिक्रिय। चिक्रिये। क्रेता। क्रेष्यति, क्रेष्यते। क्रीणातु, क्रीणीतात्। क्रीणीताम्। अक्रीणात्, अक्रीणीत। क्रीणीयात्, क्रीणीत। क्रीयात्, क्रेषीष्ट। अक्रैषीत्, अक्रेष्यत॥॥ {$ {! 2 प्रीञ् !} तर्पणे कान्तौ च $} (धातुपाठे <{09.0002}>) ॥ प्रीणाति, प्रीणीते॥ {$ {! 3 श्रीञ् !} पाके $} (धातुपाठे <{09.0003}>) ॥ श्रीणाति, श्रीणीते॥ {$ {! 4 मीञ् !} हिंसायाम् $} (धातुपाठे <{09.0004}>) ॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

3 derivations stand on it

3 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
ज्ञा (9వ గణం, लट्) యొక్క उत्तमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the first person singular (उत्तमपुरुष एकवचन) active of ज्ञा (class 9, लट्).
the answer is जानामि.
जानामि అనేది लट्లో ज्ञा యొక్క उत्तमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
जानामि is the first person singular (उत्तमपुरुष एकवचन) active of ज्ञा in the लट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
जानामि (ज्ञा, लट् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is जानामि (ज्ञा, लट् parasmaipada)?
the answer is first person singular.
जानामि అనేది लट्లో ज्ञा యొక్క उत्तमपुरुष एकवचन.
जानामि is the first person singular of ज्ञा in the लट्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
जानामि సాధనలో ज्ञा + मि ను ज्ञा + श्ना + मि గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving जानामि, which rule takes ज्ञा + मि to ज्ञा + श्ना + मि?
the answer is 3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना.
3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना: ज्ञा + मि → ज्ञा + श्ना + मि.
3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना: ज्ञा + मि → ज्ञा + श्ना + मि.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
जानीथाः సాధనలో ज्ञा + थास् ను ज्ञा + श्ना + थास् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving जानीथाः, which rule takes ज्ञा + थास् to ज्ञा + श्ना + थास्?
the answer is 3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना.
3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना: ज्ञा + थास् → ज्ञा + श्ना + थास्.
3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना: ज्ञा + थास् → ज्ञा + श्ना + थास्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
जाने సాధనలో ज्ञा + इ ను ज्ञा + श्ना + इ గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving जाने, which rule takes ज्ञा + इ to ज्ञा + श्ना + इ?
the answer is 3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना.
3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना: ज्ञा + इ → ज्ञा + श्ना + इ.
3.1.81 क्र्यादिभ्यः श्ना: ज्ञा + इ → ज्ञा + श्ना + इ.