लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

सृजिदृशोर्झल्यमकिति

लघुसिद्धान्तकौमुदी 643 · प्रकरण 15, which opens at दिवादिभ्यः श्यन् · rule 16 of 16 in it

सृज् and दृश् take the अम् augment before a झल्-initial suffix not marked क्

The roots सृज् "to release, create" and दृश् "to see" receive the अम् augment — an अ set into the body of the root — before a suffix that begins with a झल् consonant and is not marked क्. दृश् before the future स्य takes this अ, which then feeds the vṛddhi and retroflexion that give द्रक्ष्यसि "you will see".

Aṣṭādhyāyī — 6.1.58 सृजिदृशोर्झल्यमकिति
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 643 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

अनयोरमागमः स्याज्झलादावकिति । स्रष्टा । स्रक्ष्यति । सृक्षीष्ट । असृष्ट । असृक्षायाम् ॥ {$ {! 26 मृष !} तितिक्षायाम् $} (धातुपाठे <{04.0060}>) ॥ मृष्यते । ममर्षे । ममर्षिथ । ममृषिषे । मर्षितासि । मर्षिष्यति, मर्षिष्यते ॥ {$ {! 27 णह !} बन्धने $} (धातुपाठे <{04.0062}>) ॥ नह्यति, नह्यते । ननाह । नेहिथ, ननद्ध । नेहे । नद्धा । नत्स्यति । अनात्सीत्; अनद्ध ॥ इति दिवादयः ॥ ४ ॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

1 derivation stand on it

2 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
दृश् (1వ గణం, लृट्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of दृश् (class 1, लृट्).
the answer is द्रक्ष्यसि.
द्रक्ष्यसि అనేది लृट्లో दृश् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
द्रक्ष्यसि is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of दृश् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
द्रक्ष्यसि (दृश्, लृट् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is द्रक्ष्यसि (दृश्, लृट् parasmaipada)?
the answer is second person singular.
द्रक्ष्यसि అనేది लृट्లో दृश् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.
द्रक्ष्यसि is the second person singular of दृश् in the लृट्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
द्रक्ष्यसि సాధనలో दृश् + स्य + सि ను दश् + स्य + सि గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving द्रक्ष्यसि, which rule takes दृश् + स्य + सि to दश् + स्य + सि?
the answer is 6.1.58 सृजिदृशोर्झल्यमकिति.
6.1.58 सृजिदृशोर्झल्यमकिति: दृश् + स्य + सि → दश् + स्य + सि.
6.1.58 सृजिदृशोर्झल्यमकिति: दृश् + स्य + सि → दश् + स्य + सि.