लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

back to the poem
← प्रकरण 12

6.4.64

आतो लोप इटि च

लघुसिद्धान्तकौमुदी 487 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 117 of 179 in it

an आ-final root drops its आ before an इट्-carrying affix

A root ending in आ drops that आ before an ārdhadhātuka affix that carries the इट् augment — the इ inserted before certain endings — and before affixes marked क् or ङ् that begin with a vowel. So स्था "to stand", building its perfect participle with क्वसु, takes इट् (इवस्) and loses its आ: स्था + इ + वस् becomes स्थ् + इ + वस्, and the poem reaches तस्थिवांसः "those who stood".

  • Aṣṭādhyāyī — 6.4.64 आतो लोप इटि च
  • Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 487 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

अजाद्योरार्धधातुकयोः क्ङिदिटोः परयोरातो लोपः। पपतुः। पपुः। पपिथ, पपाथ। पपथुः। पप। पपौ। पपिव। पपिम। पाता। पास्यति। पिबतु। अपिबत्। पिबेत्॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

1 derivation stand on it

1 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

  1. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    तस्थिवांसः సాధనలో थ + स्था + इ + वस् + अस् ను थ + स्थ् + इ + वस् + अस् గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving तस्थिवांसः, which rule takes थ + स्था + इ + वस् + अस् to थ + स्थ् + इ + वस् + अस्?

    the answer is 6.4.64 आतो लोप इटि च.

    6.4.64 आतो लोप इटि च: थस्थ తరువాత ा → ्.

    6.4.64 आतो लोप इटि च: after थस्थ, ा becomes ्.