लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

ङेराम्नद्याम्नीभ्यः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 197 · प्रकरण 5, which opens at अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम् · rule 83 of 100 in it

the locative singular becomes आम् after a नदी or आ-stem feminine

After a नदी feminine (a long ई/ऊ stem), after an आप् (आ-stem) feminine, and after the word नी, the locative-singular ending ङि becomes आम्. नदी → नद्याम्, रमा → रमायाम्; the feminine pronoun का “which” gives कस्याम् (1.40), and सुप्तपारावता “where the doves sleep” gives सुप्तपारावतायाम् (1.40), “on the eave where …”.

Aṣṭādhyāyī — 7.3.116 ङेराम्नद्याम्नीभ्यः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 197 in the abridgement; the नदी / रमा prakriyā; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

नद्यन्तादाबन्तान्नीशब्दाच्च परस्य ङेराम् । बहुश्रेयस्याम् । शेषं पपीवत् ॥ अङ्यन्तत्वान्न सुलोपः । अतिलक्ष्मीः । शेषं बहुश्रेयसीवत् ॥ प्रधी: ॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

3 derivations stand on it

5 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
पारावता (आकारान्त स्त्रीलिङ्ग) యొక్క सप्तमी एकवचन రూపం ఏది?
Produce the locative singular (सप्तमी एकवचन) of पारावता (आकारान्त स्त्रीलिङ्ग).
the answer is पारावतायाम्.
पारावता యొక్క सप्तमी एकवचन రూపం पारावतायाम्.
पारावतायाम् is the locative singular (सप्तमी एकवचन) of पारावता.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
पारावतायाम् (पारावता, आकारान्त स्त्रीलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is पारावतायाम् (पारावता, आकारान्त स्त्रीलिङ्ग)?
the answer is सप्तमी एकवचन locative singular.
पारावतायाम् అనేది पारावता యొక్క सप्तमी एकवचन.
पारावतायाम् is the locative singular (सप्तमी एकवचन) of पारावता.
రూపం చెప్పండి · produce the form
शिला (आकारान्त स्त्रीलिङ्ग) యొక్క सप्तमी एकवचन రూపం ఏది?
Produce the locative singular (सप्तमी एकवचन) of शिला (आकारान्त स्त्रीलिङ्ग).
the answer is शिलायाम्.
शिला యొక్క सप्तमी एकवचन రూపం शिलायाम्.
शिलायाम् is the locative singular (सप्तमी एकवचन) of शिला.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
शिलायाम् (शिला, आकारान्त स्त्रीलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is शिलायाम् (शिला, आकारान्त स्त्रीलिङ्ग)?
the answer is सप्तमी एकवचन locative singular.
शिलायाम् అనేది शिला యొక్క सप्तमी एकवचन.
शिलायाम् is the locative singular (सप्तमी एकवचन) of शिला.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
कस्याम् సాధనలో का + इ ను का + आम् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving कस्याम्, which rule takes का + इ to का + आम्?
the answer is 7.3.116 ङेराम्नद्याम्नीभ्यः.
7.3.116 ङेराम्नद्याम्नीभ्यः: का తరువాత इ → आम्.
7.3.116 ङेराम्नद्याम्नीभ्यः: after का, इ becomes आम्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
रमायाम् సాధనలో रमा + आम् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving रमायाम्, which rule gives the step रमा + आम्?
the answer is 7.3.116 ङेराम्नद्याम्नीभ्यः.
7.3.116 ङेराम्नद्याम्नीभ्यः रमा + आम् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
7.3.116 ङेराम्नद्याम्नीभ्यः gives the step रमा + आम्.