लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

back to the poem
← प्रकरण 12

2.4.77

गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु

लघुसिद्धान्तकौमुदी 437 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 67 of 179 in it

after गा, स्था, the घु roots, पा and भू, the aorist सिच् drops in the active

After the roots गा "to go", स्था "to stand", the घु class (दा "to give" and धा "to place"), पा "to drink" and भू "to be", the aorist marker सिच् (the स् just added) is elided altogether — its लुक्, a disappearance leaving no trace — but only before the parasmaipada (active) endings. So भू reaches अभूत् "it became": भू + सिच् + ति → भू + ति, the स् gone, so the aorist of भू shows no स् at all. This is why अभूत् looks so bare beside a स्-aorist like अकार्षीत्.

  • Aṣṭādhyāyī — 2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु
  • Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 437 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

एभ्यः सिचो लुक् स्यात्। गापाविहेणादेशपिबती गृह्यते॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

3 derivations stand on it

6 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

  1. రూపం చెప్పండి · produce the form

    भू (1వ గణం, लुङ्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?

    Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of भू (class 1, लुङ्).

    the answer is अभूत्.

    अभूत् అనేది लुङ्లో भू యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.

    अभूत् is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of भू in the लुङ्.

  2. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    अभूत् (भू, लुङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?

    What person and number is अभूत् (भू, लुङ् parasmaipada)?

    the answer is third person singular.

    अभूत् అనేది लुङ्లో भू యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.

    अभूत् is the third person singular of भू in the लुङ्.

  3. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    अभूत् సాధనలో भू + सिँच् + ति ను भू + ति గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving अभूत्, which rule takes भू + सिँच् + ति to भू + ति?

    the answer is 2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु.

    2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु: भू + सिँच् + ति → भू + ति.

    2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु: भू + सिँच् + ति → भू + ति.

  4. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    भूः సాధనలో भू + सिँच् + सि ను भू + सि గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving भूः, which rule takes भू + सिँच् + सि to भू + सि?

    the answer is 2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु.

    2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु: भू + सिँच् + सि → भू + सि.

    2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु: भू + सिँच् + सि → भू + सि.

  5. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    भूत् సాధనలో भू + सिँच् + ति ను भू + ति గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving भूत्, which rule takes भू + सिँच् + ति to भू + ति?

    the answer is 2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु.

    2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु: भू + सिँच् + ति → भू + ति.

    2.4.77 गातिस्थाघुपाभूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु: भू + सिँच् + ति → भू + ति.