लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

तनादिकृञ्भ्य उः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 570 · प्रकरण 13, which opens at अदिप्रभृतिभ्यः शपः · rule 21 of 53 in it

the तनादि roots and कृ take the present marker उ

After the तनादि roots (तन् "to stretch" and its group, the eighth class) and after कृ "to do", the present-system marker is उ, which stands in place of the usual शप्. कृ takes उ before its endings: कृ + ति → कृ + उ + ति, and after the root vowel strengthens this is करोति "he does"; तन् gives तनोति "he stretches". The उ is what marks these roots as the eighth class, apart from the first class that inserts शप्.

Aṣṭādhyāyī — 3.1.79 तनादिकृञ्भ्य उः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 570 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

तनादेः कृञश्च उः प्रत्ययः स्यात्। शपोऽपवादः। गुणौ। विदाङ्करोतु॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

5 derivations stand on it

7 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
कृ (8వ గణం, लट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of कृ (class 8, लट्).
the answer is करोति.
करोति అనేది लट्లో कृ యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
करोति is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of कृ in the लट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
करोति (कृ, लट् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is करोति (कृ, लट् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
करोति అనేది लट्లో कृ యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
करोति is the third person singular of कृ in the लट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
कृ (8వ గణం, लङ्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of कृ (class 8, लङ्).
the answer is अकरोत्.
अकरोत् అనేది लङ्లో कृ యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
अकरोत् is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of कृ in the लङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
अकरोत् (कृ, लङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is अकरोत् (कृ, लङ् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
अकरोत् అనేది लङ्లో कृ యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
अकरोत् is the third person singular of कृ in the लङ्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
कृ (8వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of कृ (class 8, विधिलिङ्).
the answer is कुर्वीथाः.
कुर्वीथाः అనేది विधिलिङ्లో कृ యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం.
कुर्वीथाः is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of कृ in the विधिलिङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
कुर्वीथाः (कृ, विधिलिङ् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is कुर्वीथाः (कृ, विधिलिङ् atmanepada)?
the answer is second person singular.
कुर्वीथाः అనేది विधिलिङ्లో कृ యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.
कुर्वीथाः is the second person singular of कृ in the विधिलिङ्.