लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

लुङ्लङ्लृङ्क्ष्वडुदात्तः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 421 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 51 of 179 in it

in the aorist, imperfect and conditional, the stem takes the augment अट् (अ)

Before the endings of the three past-and-would tenses — the aorist लुङ्, the imperfect लङ् and the conditional लृङ् — the verb stem receives the augment अट्, a prefixed short अ (उदात्त in pitch). This अ- is the outward mark of these tenses. So भू "to be" gives अभूत् "it became"; कृ gives अकरोत् "he did"; वृष् gives अभ्यवर्षत् "it rained". Strip the अ- and the imperfect would be indistinguishable from a bare stem.

Aṣṭādhyāyī — 6.4.71 लुङ्लङ्लृङ्क्ष्वडुदात्तः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 421 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

एष्वङ्गस्याट्॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

3 derivations stand on it

4 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
भू (1వ గణం, लुङ्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of भू (class 1, लुङ्).
the answer is अभूत्.
अभूत् అనేది लुङ्లో भू యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
अभूत् is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of भू in the लुङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
अभूत् (भू, लुङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is अभूत् (भू, लुङ् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
अभूत् అనేది लुङ्లో भू యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
अभूत् is the third person singular of भू in the लुङ्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
कृ (8వ గణం, लङ्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of कृ (class 8, लङ्).
the answer is अकरोत्.
अकरोत् అనేది लङ्లో कृ యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
अकरोत् is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of कृ in the लङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
अकरोत् (कृ, लङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is अकरोत् (कृ, लङ् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
अकरोत् అనేది लङ्లో कृ యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
अकरोत् is the third person singular of कृ in the लङ्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
अभूत् సాధనలో भू + त् ను अट् + भू + त् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving अभूत्, which rule takes भू + त् to अट् + भू + त्?
the answer is 6.4.71 लुङ्लङ्लृङ्क्ष्वडुदात्तः.
6.4.71 लुङ्लङ्लृङ्क्ष्वडुदात्तः: भू + त् → अट् + भू + त्.
6.4.71 लुङ्लङ्लृङ्क्ष्वडुदात्तः: भू + त् → अट् + भू + त्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
अभ्यवर्षत् సాధనలో अभि + वृष् + अ + त् ను अभि + अट् + वृष् + अ + त् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving अभ्यवर्षत्, which rule takes अभि + वृष् + अ + त् to अभि + अट् + वृष् + अ + त्?
the answer is 6.4.71 लुङ्लङ्लृङ्क्ष्वडुदात्तः.
6.4.71 लुङ्लङ्लृङ्क्ष्वडुदात्तः: अभि + वृष् + अ + त् → अभि + अट् + वृष् + अ + त्.
6.4.71 लुङ्लङ्लृङ्क्ष्वडुदात्तः: अभि + वृष् + अ + त् → अभि + अट् + वृष् + अ + त्.