लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

भुवो वुग्लुङ्लिटोः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 391 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 21 of 179 in it

the root भू takes the augment वुक् (व्) before the aorist and perfect endings

The root भू "to be" receives the augment वुक् — which contributes a व्, its उ and क् being only markers — before the endings of the aorist (लुङ्) and the perfect (लिट्). The augment saves भू's final ऊ from vanishing before the vowel-initial endings of those two tenses. So in the aorist भू + त, with an अ prefixed, becomes अ + भू + व् + त and goes on to अभूत् "it became" — the poem's अभूत्; in the perfect the same वुक् gives बभूव "it has been". It is the special provision that keeps भू whole in exactly these two past tenses.

Aṣṭādhyāyī — 6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 391 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

भुवो वुगागमः स्यात् लुङ्लिटोरचि॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

3 derivations stand on it

6 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
भू (1వ గణం, लुङ्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of भू (class 1, लुङ्).
the answer is अभूत्.
अभूत् అనేది लुङ्లో भू యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
अभूत् is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of भू in the लुङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
अभूत् (भू, लुङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is अभूत् (भू, लुङ् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
अभूत् అనేది लुङ्లో भू యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
अभूत् is the third person singular of भू in the लुङ्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
अभूत् సాధనలో अ + भू + त् ను अ + भू + वुँक् + त् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving अभूत्, which rule takes अ + भू + त् to अ + भू + वुँक् + त्?
the answer is 6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः.
6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः: अ + भू + त् → अ + भू + वुँक् + त्.
6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः: अ + भू + त् → अ + भू + वुँक् + त्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
भूः సాధనలో भू + स् ను भू + वुँक् + स् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving भूः, which rule takes भू + स् to भू + वुँक् + स्?
the answer is 6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः.
6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः: भू + स् → भू + वुँक् + स्.
6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः: भू + स् → भू + वुँक् + स्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
भूत् సాధనలో भू + त् ను भू + वुँक् + त् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving भूत्, which rule takes भू + त् to भू + वुँक् + त्?
the answer is 6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः.
6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः: भू + त् → भू + वुँक् + त्.
6.4.88 भुवो वुग्लुङ्लिटोः: भू + त् → भू + वुँक् + त्.