लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

नलोपः सुप्स्वरसंज्ञातुग्विधिषु कृति

लघुसिद्धान्तकौमुदी 281 · प्रकरण 8, which opens at हो ढः · rule 32 of 108 in it

the न्-loss is held invisible for a listed set of later rules

The dropping of a stem’s न् (by 8.2.7) is treated as not-yet-done — invisible (asiddha) — for a listed set of later operations: case-endings, accent, technical names, kṛt-suffixes and the tuk augment. So राजन् + भ्याम् builds as राजभ्याम् with the न् still counted where those rules need it. It fixes the order in which न्-loss and these operations apply.

Aṣṭādhyāyī — 8.2.2 नलोपः सुप्स्वरसंज्ञातुग्विधिषु कृति
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 281 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

सुब्विधौ स्वरविधौ संज्ञाविधौ कृति तुग्विधौ च नलोपोऽसिद्धो नान्यत्र - राजाश्व इत्यादौ। इत्यसिद्धत्वादात्वमेत्त्वमैस्त्वं च न। राजभ्याम्। राजभिः। राज्ञि, राजनि। राजसु॥ यज्वा। यज्वानौ। यज्वानः॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

2 derivations stand on it

8 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
प्राणिन् (इन्-कारान्त पुंलिङ्ग) యొక్క तृतीया बहुवचन రూపం ఏది?
Produce the instrumental plural (तृतीया बहुवचन) of प्राणिन् (इन्-कारान्त पुंलिङ्ग).
the answer is प्राणिभिः.
प्राणिन् యొక్క तृतीया बहुवचन రూపం प्राणिभिः.
प्राणिभिः is the instrumental plural (तृतीया बहुवचन) of प्राणिन्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
प्राणिभिः (प्राणिन्, इन्-कारान्त पुंलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is प्राणिभिः (प्राणिन्, इन्-कारान्त पुंलिङ्ग)?
the answer is तृतीया बहुवचन instrumental plural.
प्राणिभिः అనేది प्राणिन् యొక్క तृतीया बहुवचन.
प्राणिभिः is the instrumental plural (तृतीया बहुवचन) of प्राणिन्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
शिखरिन् (इन्-कारान्त पुंलिङ्ग) యొక్క सप्तमी बहुवचन రూపం ఏది?
Produce the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of शिखरिन् (इन्-कारान्त पुंलिङ्ग).
the answer is शिखरिषु.
शिखरिन् యొక్క सप्तमी बहुवचन రూపం शिखरिषु.
शिखरिषु is the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of शिखरिन्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
शिखरिषु (शिखरिन्, इन्-कारान्त पुंलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is शिखरिषु (शिखरिन्, इन्-कारान्त पुंलिङ्ग)?
the answer is सप्तमी बहुवचन locative plural.
शिखरिषु అనేది शिखरिन् యొక్క सप्तमी बहुवचन.
शिखरिषु is the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of शिखरिन्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
द्योतिन् (इन्-कारान्त पुंलिङ्ग) యొక్క तृतीया बहुवचन రూపం ఏది?
Produce the instrumental plural (तृतीया बहुवचन) of द्योतिन् (इन्-कारान्त पुंलिङ्ग).
the answer is द्योतिभिः.
द्योतिन् యొక్క तृतीया बहुवचन రూపం द्योतिभिः.
द्योतिभिः is the instrumental plural (तृतीया बहुवचन) of द्योतिन्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
द्योतिभिः (द्योतिन्, इन्-कारान्त पुंलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is द्योतिभिः (द्योतिन्, इन्-कारान्त पुंलिङ्ग)?
the answer is तृतीया बहुवचन instrumental plural.
द्योतिभिः అనేది द्योतिन् యొక్క तृतीया बहुवचन.
द्योतिभिः is the instrumental plural (तृतीया बहुवचन) of द्योतिन्.