लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

लुङ्

लघुसिद्धान्तकौमुदी 432 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 62 of 179 in it

the aorist लकार, the plain past

लुङ् is the लकार of the aorist — a past that names the act without marking how far off it was. भू “to be” gives अभूत् “became, was” (1.33); and after माङ् “do not”, where the augment अ drops, the same root stands as भूः (1.39), “let it not be”. Of the three pasts — imperfect लङ्, perfect लिट्, aorist लुङ् — the aorist is the unmarked one.

Aṣṭādhyāyī — 3.2.110 लुङ्
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 432 in the abridgement; the लुङ् prakriyā; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

भूतार्थे धातोर्लुङ् स्यात्॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

4 derivations stand on it

14 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

the form-type names it — The rule says what kind of form the word is, rather than what produced its ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
भू (1వ గణం, लुङ्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of भू (class 1, लुङ्).
the answer is अभूत्.
अभूत् అనేది लुङ्లో भू యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
अभूत् is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of भू in the लुङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
अभूत् (भू, लुङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is अभूत् (भू, लुङ् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
अभूत् అనేది लुङ्లో भू యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
अभूत् is the third person singular of भू in the लुङ्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
अभूत् సాధనలో भू ను भू + लुँङ् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving अभूत्, which rule takes भू to भू + लुँङ्?
the answer is 3.2.110 लुङ्.
3.2.110 लुङ्: भू → भू + लुँङ्.
3.2.110 लुङ्: भू → भू + लुँङ्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
भूः సాధనలో भू ను भू + लुँङ् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving भूः, which rule takes भू to भू + लुँङ्?
the answer is 3.2.110 लुङ्.
3.2.110 लुङ्: भू → भू + लुँङ्.
3.2.110 लुङ्: भू → भू + लुँङ्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
भूत् సాధనలో भू ను भू + लुँङ् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving भूत्, which rule takes भू to भू + लुँङ्?
the answer is 3.2.110 लुङ्.
3.2.110 लुङ्: भू → भू + लुँङ्.
3.2.110 लुङ्: भू → भू + लुँङ्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
गमः సాధనలో गम् ను गम् + लुँङ् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving गमः, which rule takes गम् to गम् + लुँङ्?
the answer is 3.2.110 लुङ्.
3.2.110 लुङ्: गम् → गम् + लुँङ्.
3.2.110 लुङ्: गम् → गम् + लुँङ्.