लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
3.3.10
तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्
लघुसिद्धान्तकौमुदी 845 · प्रकरण 36, which opens at तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम् · rule 1 of 39 in it
तुमुन् and ण्वुल् after a root when one action serves the purpose of another
When one action is done for the sake of another, in a future sense, the affixes तुमुन् (the infinitive in -तुम्) and ण्वुल् (an agent in -अक) are added to the root of the purpose-action. गम् "to go" + तुमुन् → गन्तुम् "to go"; कर्तुम् "to do", हर्तुम् "to carry off" are the same. कृष्णं द्रष्टुं याति "goes in order to see Kṛṣṇa".
- Aṣṭādhyāyī — 3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 845 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
क्रियार्थायां क्रियायामुपपदे भविष्यत्यर्थे धातोरेतौ स्तः । मान्तत्वादव्ययत्वम् । कृष्णं द्रष्टुं याति । कृष्णं दर्शको याति ॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
10 derivations stand on it
12 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
कर्तुम् సాధనలో कृ ను कृ + तुमुँन् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving कर्तुम्, which rule takes कृ to कृ + तुमुँन्?
the answer is 3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: कृ → कृ + तुमुँन्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: कृ → कृ + तुमुँन्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
गन्तुम् సాధనలో गम् ను गम् + तुमुँन् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving गन्तुम्, which rule takes गम् to गम् + तुमुँन्?
the answer is 3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: गम् → गम् + तुमुँन्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: गम् → गम् + तुमुँन्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
हर्तुम् సాధనలో हृ ను हृ + तुमुँन् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving हर्तुम्, which rule takes हृ to हृ + तुमुँन्?
the answer is 3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: हृ → हृ + तुमुँन्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: हृ → हृ + तुमुँन्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
विहातुम् సాధనలో वि + हा ను वि + हा + तुमुँन् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving विहातुम्, which rule takes वि + हा to वि + हा + तुमुँन्?
the answer is 3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: वि + हा → वि + हा + तुमुँन्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: वि + हा → वि + हा + तुमुँन्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
आदातुम् సాధనలో आ + दा ను आ + दा + तुमुँन् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving आदातुम्, which rule takes आ + दा to आ + दा + तुमुँन्?
the answer is 3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: आ + दा → आ + दा + तुमुँन्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: आ + दा → आ + दा + तुमुँन्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
पातुम् సాధనలో पा॒ ను पा + तुमुँन् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving पातुम्, which rule takes पा॒ to पा + तुमुँन्?
the answer is 3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: पा తరువాత ॒ → तुमुँन्.
3.3.10 तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम्: after पा, ॒ becomes तुमुँन्.