लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

लिटि धातोरनभ्यासस्य

लघुसिद्धान्तकौमुदी 392 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 22 of 179 in it

before the perfect (लिट्), a root that is not already a reduplicate is doubled

In the perfect tense (परोक्ष भूत, the tense-marker called लिट्), a verbal root (धातु) that does not already carry a reduplicate (अभ्यास, a copied syllable) is doubled — its first piece is set down twice — to build the reduplicated stem the perfect is made on. This rule opens the doubling; its companion 6.1.1 एकाचो द्वे प्रथमस्य says it is the first single-vowel piece that is copied. So कृ "to do" becomes कृ-कृ on the way to चक्रे "he did", the poem's चक्रे; दृश् "to see" doubles to दर्-दृश् for ददर्श "he saw"; भू "to be" to ब-भू for बभूव. The copy is then trimmed and reshaped by the rules that follow.

Aṣṭādhyāyī — 6.1.8 लिटि धातोरनभ्यासस्य
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 392 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

लिटि परेऽनभ्यासधात्ववयस्यैकाचः प्रथमस्य द्वे स्त आदिभूतादचः परस्य तु द्वितीयस्य। भूव् भूव् अ इति स्थिते -

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

10 derivations stand on it

11 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
कृ (8వ గణం, लिट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) middle of कृ (class 8, लिट्).
the answer is चक्रे.
चक्रे అనేది लिट्లో कृ యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం.
चक्रे is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) middle of कृ in the लिट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
दृश् (1వ గణం, लिट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of दृश् (class 1, लिट्).
the answer is ददर्श.
ददर्श అనేది लिट्లో दृश् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
ददर्श is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of दृश् in the लिट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
ध्यै (1వ గణం, लिट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of ध्यै (class 1, लिट्).
the answer is दध्यौ.
दध्यौ అనేది लिट्లో ध्यै యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
दध्यौ is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of ध्यै in the लिट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
याच् (1వ గణం, लिट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) middle of याच् (class 1, लिट्).
the answer is ययाचे.
ययाचे అనేది लिट्లో याच् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం.
ययाचे is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) middle of याच् in the लिट्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
चक्रे సాధనలో कृ + ए ను कृ + कृ + ए గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving चक्रे, which rule takes कृ + ए to कृ + कृ + ए?
the answer is 6.1.8 लिटि धातोरनभ्यासस्य.
6.1.8 लिटि धातोरनभ्यासस्य: कृ + ए → कृ + कृ + ए.
6.1.8 लिटि धातोरनभ्यासस्य: कृ + ए → कृ + कृ + ए.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
ददर्श సాధనలో दृश् + अ ను दृश् + दृश् + अ గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving ददर्श, which rule takes दृश् + अ to दृश् + दृश् + अ?
the answer is 6.1.8 लिटि धातोरनभ्यासस्य.
6.1.8 लिटि धातोरनभ्यासस्य: दृश् + अ → दृश् + दृश् + अ.
6.1.8 लिटि धातोरनभ्यासस्य: दृश् + अ → दृश् + दृश् + अ.