लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

श्नसोरल्लोपः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 573 · प्रकरण 13, which opens at अदिप्रभृतिभ्यः शपः · rule 24 of 53 in it

the अ of श्न and of अस् drops before a weak sārvadhātuka ending

The अ of श्न — the ninth-class marker श्ना when it has been shortened to श्न — and the अ of अस् "to be" drops before a sārvadhātuka ending marked with a silent क् or ङ् (a weak ending). अस् loses its अ and stands as स् before such endings: अस् + अन्ति → स् + अन्ति → सन्ति "they are", and in the optative अस् + यास् + उस् → स्युः "they would be". Before a strong ending the अ stays, as अस् keeps it in अस्ति "is".

Aṣṭādhyāyī — 6.4.111 श्नसोरल्लोपः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 573 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

श्नस्यास्तेश्चातो लोपः सार्वधातुके क्ङिति। स्तः। सन्ति। असि। स्थः। स्थ। अस्मि। स्वः। स्मः॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

5 derivations stand on it

12 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
अस् (2వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of अस् (class 2, विधिलिङ्).
the answer is स्यात्.
स्यात् అనేది विधिलिङ्లో अस् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
स्यात् is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of अस् in the विधिलिङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
स्यात् (अस्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is स्यात् (अस्, विधिलिङ् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
स्यात् అనేది विधिलिङ्లో अस् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
स्यात् is the third person singular of अस् in the विधिलिङ्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
अस् (2వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) active of अस् (class 2, विधिलिङ्).
the answer is स्युः.
स्युः అనేది विधिलिङ्లో अस् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन परस्मैपद రూపం.
स्युः is the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) active of अस् in the विधिलिङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
स्युः (अस्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is स्युः (अस्, विधिलिङ् parasmaipada)?
the answer is third person plural.
स्युः అనేది विधिलिङ्లో अस् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
स्युः is the third person plural of अस् in the विधिलिङ्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
अस् (2వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of अस् (class 2, विधिलिङ्).
the answer is स्याः.
स्याः అనేది विधिलिङ्లో अस् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
स्याः is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of अस् in the विधिलिङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
स्याः (अस्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is स्याः (अस्, विधिलिङ् parasmaipada)?
the answer is second person singular.
स्याः అనేది विधिलिङ्లో अस् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.
स्याः is the second person singular of अस् in the विधिलिङ्.