लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
3.1.96
तव्यत्तव्यानीयरः
लघुसिद्धान्तकौमुदी 767 · प्रकरण 33, which opens at धातोः · rule 6 of 18 in it
the kṛtya affixes तव्यत्, तव्य and अनीयर् come after a root
After a verbal root come the kṛtya affixes तव्यत्, तव्य and अनीयर्, giving forms in तव्य and अनीय. These are future passive participles — the gerundives — meaning 'to be done, that must or may be done': कर्तव्य 'to be done', गमनीय 'to be gone to'. It is the rule under which the kṛtya topic opens; other kṛtya affixes (य, ण्यत्) follow.
- Aṣṭādhyāyī — 3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 767 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
- docs/lessons/1.1.md — §5.2, वर्षभोग्येण
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
धातोरेते प्रत्ययाः स्युः । एधितव्यम्, एधनीयं त्वया । भावे औत्सत्गिकमेकवचनं क्लीबत्वं च । चेतव्यश्चयनीया वा धर्मस्त्वया <<केलिमर उपसंख्यानम्>> (वार्त्तिकम्) । पचेलिमा माषाः । पक्तव्या इत्यर्थः । भिदेलिमाः सरलाः । भेत्तव्या इत्यर्थः । कर्मणि प्रत्ययः ॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
9 derivations stand on it
28 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
the form-type names it — The rule says what kind of form the word is, rather than what produced its ending.
- वर्षभोग्येण1.1
- वप्रक्रीडापरिणतगजप्रेक्षणीयम्1.2
- प्रापणीयाः1.5
- गन्तव्या1.7
- अमरमिथुनप्रेक्षणीयाम्1.18
- स्थातव्यम्1.36
- श्लाघनीयाम्1.36
- नेयम्1.41
- शुभ्रत्रिनयनवृषोत्खातपङ्कोपमेयाम्1.54
- स्तिमितनयनप्रेक्षणीयाम्1.61
- इष्टसंयोगसाध्यात्2.4
- अन्वेष्टव्यैः2.6
- लक्ष्यम्2.15
- कनककदलीवेष्टनप्रेक्षणीयः2.17
- भावगम्यम्2.25
- उद्वेष्टनीयाम्2.32
- पूर्वाभाष्यम्2.41
- शब्दाख्येयम्2.43
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
प्रेक्षणीयाम् సాధనలో प्र + ईक्ष् ను प्र + ईक्ष् + अनीयर् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving प्रेक्षणीयाम्, which rule takes प्र + ईक्ष् to प्र + ईक्ष् + अनीयर्?
the answer is 3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: प्र + ईक्ष् → प्र + ईक्ष् + अनीयर्.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: प्र + ईक्ष् → प्र + ईक्ष् + अनीयर्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
प्रेक्षणीयम् సాధనలో प्र + ईक्ष् ను प्र + ईक्ष् + अनीयर् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving प्रेक्षणीयम्, which rule takes प्र + ईक्ष् to प्र + ईक्ष् + अनीयर्?
the answer is 3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: प्र + ईक्ष् → प्र + ईक्ष् + अनीयर्.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: प्र + ईक्ष् → प्र + ईक्ष् + अनीयर्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
स्थातव्यम् సాధనలో स्था ను स्था + तव्यत् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving स्थातव्यम्, which rule takes स्था to स्था + तव्यत्?
the answer is 3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: स्था → स्था + तव्यत्.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: स्था → स्था + तव्यत्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
श्लाघनीयाम् సాధనలో श्लाघ् ను श्लाघ् + अनीयर् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving श्लाघनीयाम्, which rule takes श्लाघ् to श्लाघ् + अनीयर्?
the answer is 3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: श्लाघ् → श्लाघ् + अनीयर्.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: श्लाघ् → श्लाघ् + अनीयर्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
प्रापणीयाः సాధనలో प्र + आप् ను प्र + आप् + अनीयर् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving प्रापणीयाः, which rule takes प्र + आप् to प्र + आप् + अनीयर्?
the answer is 3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: प्र + आप् → प्र + आप् + अनीयर्.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: प्र + आप् → प्र + आप् + अनीयर्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
गन्तव्या సాధనలో गम् ను गम् + तव्य గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving गन्तव्या, which rule takes गम् to गम् + तव्य?
the answer is 3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: गम् → गम् + तव्य.
3.1.96 तव्यत्तव्यानीयरः: गम् → गम् + तव्य.