लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
6.4.51
णेरनिटि
लघुसिद्धान्तकौमुदी 527 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 157 of 179 in it
the causative marker णि drops before an अनिट् ārdhadhātuka
The causative and tenth-class marker णि (णिच्, which shows as an इ on the stem) is dropped before an ārdhadhātuka suffix that takes no इट् augment — an अनिट् suffix, one that joins without an inserted इ. पट् "to split" is a tenth-class root, so it carries णि — पाटि; before the gerund ल्यप् (which appears as य and takes no इट्) the णि falls: उद् + पाटि + य → उत्पाट्य "having uprooted". Where the following suffix does take इट्, as a present ending does, the णि stays, and कथ् keeps it in कथयति "he tells".
- Aṣṭādhyāyī — 6.4.51 णेरनिटि
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 527 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
अनिडादावार्धधातुके परे णेर्लोपः स्यात्॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
17 derivations stand on it
17 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
कथयतः సాధనలో कथ् + ऐ + इ ను कथ् + इ గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving कथयतः, which rule takes कथ् + ऐ + इ to कथ् + इ?
the answer is 6.4.51 णेरनिटि.
6.4.51 णेरनिटि: कथ् + ऐ + इ → कथ् + इ.
6.4.51 णेरनिटि: कथ् + ऐ + इ → कथ् + इ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
विरचिताम् సాధనలో वि + रच् + ऐ + इ ను वि + रच् + इ గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving विरचिताम्, which rule takes वि + रच् + ऐ + इ to वि + रच् + इ?
the answer is 6.4.51 णेरनिटि.
6.4.51 णेरनिटि: वि + रच् + ऐ + इ → वि + रच् + इ.
6.4.51 णेरनिटि: वि + रच् + ऐ + इ → वि + रच् + इ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
वासितम् సాధనలో वास् + ऐ + इ ను वास् + इ గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving वासितम्, which rule takes वास् + ऐ + इ to वास् + इ?
the answer is 6.4.51 णेरनिटि.
6.4.51 णेरनिटि: वास् + ऐ + इ → वास् + इ.
6.4.51 णेरनिटि: वास् + ऐ + इ → वास् + इ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
रचितान् సాధనలో रच् + ऐ + इ ను रच् + इ గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving रचितान्, which rule takes रच् + ऐ + इ to रच् + इ?
the answer is 6.4.51 णेरनिटि.
6.4.51 णेरनिटि: रच् + ऐ + इ → रच् + इ.
6.4.51 णेरनिटि: रच् + ऐ + इ → रच् + इ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
संलक्ष्यन्ते సాధనలో सम् + लक्ष् + इ + य + अन्ते ను सम् + लक्ष् + य + अन्ते గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving संलक्ष्यन्ते, which rule takes सम् + लक्ष् + इ + य + अन्ते to सम् + लक्ष् + य + अन्ते?
the answer is 6.4.51 णेरनिटि.
6.4.51 णेरनिटि: सम् + लक्ष् + इ + य + अन्ते → सम् + लक्ष् + य + अन्ते.
6.4.51 णेरनिटि: सम् + लक्ष् + इ + य + अन्ते → सम् + लक्ष् + य + अन्ते.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
उत्पाट्य సాధనలో उद् + पाट् + इ + य ను उद् + पाट् + य గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving उत्पाट्य, which rule takes उद् + पाट् + इ + य to उद् + पाट् + य?
the answer is 6.4.51 णेरनिटि.
6.4.51 णेरनिटि: उद् + पाट् + इ + य → उद् + पाट् + य.
6.4.51 णेरनिटि: उद् + पाट् + इ + य → उद् + पाट् + य.