लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
7.3.103
बहुवचने झल्येत्
लघुसिद्धान्तकौमुदी 144 · प्रकरण 5, which opens at अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम् · rule 30 of 100 in it
an a-stem's final अ becomes ए before a plural ending beginning in झल्
The final अ of an a-stem becomes ए before a plural ending that begins with a झल् consonant — the stops and sibilants. So राम + भ्यस् → रामेभ्यः, and राम + सु → रामे + सु → रामेषु. It is the ए across the a-stem plural: the dative and ablative in एभ्यः, the locative in एषु.
- Aṣṭādhyāyī — 7.3.103 बहुवचने झल्येत्
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 144 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
- docs/lessons/1.1.md — §4.2, आश्रमेषु
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
झलादौ बहुवचने सुप्यतोऽङ्गस्यैकारः। रामेभ्यः। सुपि किम्? पचध्वम्॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
9 derivations stand on it
24 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- जनकतनयास्नानपुण्योदकेषु1.1
- रामगिर्याश्रमेषु1.1
- चेतनाचेतनेषु1.5
- अरण्येषु1.21
- तेषाम्1.24
- प्रियेषु1.28
- प्रत्यूषेषु1.31
- हर्म्येषु1.34
- ललितवनितापादरागाङ्कितेषु1.34
- कन्दरेषु1.58
- पुष्करेषु2.5
- आहतेषु2.5
- अनिभृतकरेषु2.7
- प्रियेषु2.7
- कामिलक्ष्येषु2.14
- एभिः2.20
- दिवसेषु2.23
- एषु2.23
- रमणविरहेषु2.27
- बर्हभारेषु2.44
- स्वप्नसंदर्शनेषु2.46
- तरुकिसलयेषु2.46
- एभिः2.47
- चातकेभ्यः2.54
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
రూపం చెప్పండి · produce the form
अचेतन (अकारान्त पुंलिङ्ग) యొక్క सप्तमी बहुवचन రూపం ఏది?
Produce the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of अचेतन (अकारान्त पुंलिङ्ग).
the answer is अचेतनेषु.
अचेतन యొక్క सप्तमी बहुवचन రూపం अचेतनेषु.
अचेतनेषु is the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of अचेतन.
రూపం చెప్పండి · produce the form
कर (अकारान्त पुंलिङ्ग) యొక్క सप्तमी बहुवचन రూపం ఏది?
Produce the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of कर (अकारान्त पुंलिङ्ग).
the answer is करेषु.
कर యొక్క सप्तमी बहुवचन రూపం करेषु.
करेषु is the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of कर.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
प्रियेषु (प्रिय, अकारान्त पुंलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is प्रियेषु (प्रिय, अकारान्त पुंलिङ्ग)?
the answer is सप्तमी बहुवचन locative plural.
प्रियेषु అనేది प्रिय యొక్క सप्तमी बहुवचन.
प्रियेषु is the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of प्रिय.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
संदर्शनेषु (संदर्शन, अकारान्त नपुंसकलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is संदर्शनेषु (संदर्शन, अकारान्त नपुंसकलिङ्ग)?
the answer is सप्तमी बहुवचन locative plural.
संदर्शनेषु అనేది संदर्शन యొక్క सप्तमी बहुवचन.
संदर्शनेषु is the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of संदर्शन.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
एभिः సాధనలో अ + भिस् ను ए + भिस् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving एभिः, which rule takes अ + भिस् to ए + भिस्?
the answer is 7.3.103 बहुवचने झल्येत्.
7.3.103 बहुवचने झल्येत्: अ + भिस् → ए + भिस्.
7.3.103 बहुवचने झल्येत्: अ + भिस् → ए + भिस्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
लक्ष्येषु (लक्ष्य, अकारान्त नपुंसकलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is लक्ष्येषु (लक्ष्य, अकारान्त नपुंसकलिङ्ग)?
the answer is सप्तमी बहुवचन locative plural.
लक्ष्येषु అనేది लक्ष्य యొక్క सप्तमी बहुवचन.
लक्ष्येषु is the locative plural (सप्तमी बहुवचन) of लक्ष्य.