लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

अत्वसन्तस्य चाधातोः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 342 · प्रकरण 8, which opens at हो ढः · rule 93 of 108 in it

the penult of an अत्- or अस्-stem lengthens before the nom. singular सु

Before the nominative-singular सु, a non-verbal stem ending in अत् (the शतृ participles, and मत्/वत् possessives) or in अस् lengthens its penult. भवत् → भवान्, धीमत् → धीमान्. With the नुम् augment already in, the strong stem भवान्त् loses its final cluster to give भवान्.

Aṣṭādhyāyī — 6.4.14 अत्वसन्तस्य चाधातोः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 342 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

अत्वन्तस्योपधाया दीर्घो धातुभिन्नासन्तस्य चासम्बुद्धौ सौ परे। उगित्तवान्नुम्। धीमान्। धीमन्तौ। धीमन्तः। हे धीमन् शसादौ महद्वत्॥ भातेर्डवतुः। डित्त्वसामर्थ्यादभस्यापि टेर्लोपः। भवान्। भवान्तौ। भवन्तः। शत्रन्तस्य भवन्॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

1 derivation stand on it

18 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
सानुमत् (अत्-कारान्त पुंलिङ्ग) యొక్క प्रथमा एकवचन రూపం ఏది?
Produce the nominative singular (प्रथमा एकवचन) of सानुमत् (अत्-कारान्त पुंलिङ्ग).
the answer is सानुमान्.
सानुमत् యొక్క प्रथमा एकवचन రూపం सानुमान्.
सानुमान् is the nominative singular (प्रथमा एकवचन) of सानुमत्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
सानुमान् (सानुमत्, अत्-कारान्त पुंलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is सानुमान् (सानुमत्, अत्-कारान्त पुंलिङ्ग)?
the answer is प्रथमा एकवचन nominative singular.
सानुमान् అనేది सानुमत् యొక్క प्रथमा एकवचन.
सानुमान् is the nominative singular (प्रथमा एकवचन) of सानुमत्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
भवान् సాధనలో भवात् + स् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving भवान्, which rule gives the step भवात् + स्?
the answer is 6.4.14 अत्वसन्तस्य चाधातोः.
6.4.14 अत्वसन्तस्य चाधातोः भवात् + स् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
6.4.14 अत्वसन्तस्य चाधातोः gives the step भवात् + स्.