लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

णो नः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 456 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 86 of 179 in it

a root's initial ण् is replaced by न्

A root taught in the dhātupāṭha with an initial ण् (णोपदेश) actually begins with plain न् in use; the ण् is only a teaching device. So the roots नी "to lead" and नम् "to bend", listed as णी and णम्, drop straight to न-: नी reaches नीत्वा "having led" and नयेथाः, नम् reaches परिणताम् "bent" through नम्. The retroflex ण् is kept in the teaching so that later rules can know these roots as the ones whose न् turns back to ण् after a preverb; in the word itself the plain न् is the starting point.

Aṣṭādhyāyī — 6.1.65 णो नः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 456 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

धात्वादेर्णस्य नः। णोपदेशास्त्वनर्द्नाटिनाथ्नाध्नन्दनक्कनॄनृतः॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

15 derivations stand on it

18 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం చెప్పండి · produce the form
नुद् (6వ గణం, लट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of नुद् (class 6, लट्).
the answer is नुदति.
नुदति అనేది लट्లో नुद् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
नुदति is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of नुद् in the लट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
नुदति (नुद्, लट् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is नुदति (नुद्, लट् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
नुदति అనేది लट्లో नुद् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
नुदति is the third person singular of नुद् in the लट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
नद् (1వ గణం, लट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of नद् (class 1, लट्).
the answer is नदति.
नदति అనేది लट्లో नद् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
नदति is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of नद् in the लट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
नदति (नद्, लट् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is नदति (नद्, लट् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
नदति అనేది लट्లో नद् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
नदति is the third person singular of नद् in the लट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
नी (1వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of नी (class 1, विधिलिङ्).
the answer is नयेथाः.
नयेथाः అనేది विधिलिङ्లో नी యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం.
नयेथाः is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of नी in the विधिलिङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
नयेथाः (नी, विधिलिङ् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is नयेथाः (नी, विधिलिङ् atmanepada)?
the answer is second person singular.
नयेथाः అనేది विधिलिङ्లో नी యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.
नयेथाः is the second person singular of नी in the विधिलिङ्.