लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

झोऽन्तः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 387 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 17 of 179 in it

the झ् of a verb ending is replaced by अन्त्

The sound झ् that opens the third-person plural endings — झि in the parasmaipada, झ in the ātmanepada — is replaced by अन्त्. So the abstract झि becomes अन्ति and झ becomes अन्त, which then carry the tense's own shape. In the poem सूचयिष्यन्ति "they will point out" reaches अन्ति from झि, and सम्पत्स्यन्ते "they will come to pass" and आमोक्ष्यन्ते "they will be loosed" reach अन्ते from झ. It is the small rule that gives every third-person plural verb its -न्ति or -न्ते.

Aṣṭādhyāyī — 7.1.3 झोऽन्तः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 387 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

प्रत्ययावयवस्य झस्यान्तादेशः। अतो गुणे। भवन्ति। भवसि। भवथः। भवथ॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

17 derivations stand on it

19 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
ईक्षिष्यन्ते (ईक्ष्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is ईक्षिष्यन्ते (ईक्ष्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
ईक्षिष्यन्ते అనేది लृट्లో ईक्ष् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
ईक्षिष्यन्ते is the third person plural of ईक्ष् in the लृट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
सेव् (1వ గణం, लृट्) యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) middle of सेव् (class 1, लृट्).
the answer is सेविष्यन्ते.
सेविष्यन्ते అనేది लृट्లో सेव् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन आत्मनेपद రూపం.
सेविष्यन्ते is the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) middle of सेव् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
सेविष्यन्ते (सेव्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is सेविष्यन्ते (सेव्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
सेविष्यन्ते అనేది लृट्లో सेव् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
सेविष्यन्ते is the third person plural of सेव् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
पत्स्यन्ते (पद्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is पत्स्यन्ते (पद्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
पत्स्यन्ते అనేది लृट्లో पद् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
पत्स्यन्ते is the third person plural of पद् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
मोक्ष्यन्ते (मुच्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is मोक्ष्यन्ते (मुच्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
मोक्ष्यन्ते అనేది लृट्లో मुच् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
मोक्ष्यन्ते is the third person plural of मुच् in the लृट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
नी (1వ గణం, लृट्) యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) active of नी (class 1, लृट्).
the answer is नेष्यन्ति.
नेष्यन्ति అనేది लृट्లో नी యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन परस्मैपद రూపం.
नेष्यन्ति is the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) active of नी in the लृट्.