लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
1.3.12
अनुदात्तङित आत्मनेपदम्
लघुसिद्धान्तकौमुदी 376 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 6 of 179 in it
a root marked अनुदात्तेत् or ङित् takes आत्मनेपद (the middle endings)
A root taught with an अनुदात्त इत् (अनुदात्तेत् — an indicatory sound spoken in the low tone) or with ङ् as an इत् (ङित्) takes आत्मनेपद, the set of personal endings that turn the action toward the agent. Roots like पद् "go, fall" and लभ् "get" are marked this way and so conjugate only in this middle set: सम्पत्स्यन्ते "they will come about", लप्स्यते "he will get". The mark is not visible in the finished word; it is a property of the root the derivation reads to choose the ending, and it names this rule where it does.
- Aṣṭādhyāyī — 1.3.12 अनुदात्तङित आत्मनेपदम्
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 376 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
अनुदात्तेतो ङितश्च धातोरात्मनेपदं स्यात्॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
23 derivations stand on it
26 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- प्रेक्षिष्यन्ते1.8
- उपेक्षेत1.8
- सेविष्यन्ते1.9
- सम्पत्स्यन्ते1.11
- आपत्स्यते1.15
- सम्पत्स्यन्ते1.23
- रमसे1.27
- लप्स्यसे1.36
- लप्स्यते1.42
- लम्बमानस्य1.43
- व्यालम्बेथाः1.47
- प्रेक्षिष्यन्ते1.48
- गाहमानः1.50
- सिषेवे1.51
- आसीनानाम्1.54
- बाधेत1.55
- संकल्पन्ते1.57
- आसेवन्ते2.5
- सूते2.12
- अध्यास्ते2.19
- मन्ये2.23
- शङ्के2.28
- शङ्के2.35
- सहस्व2.37
- सहते2.45
- अवलम्बे2.49
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
ईक्षिष्यन्ते (ईक्ष्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is ईक्षिष्यन्ते (ईक्ष्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
ईक्षिष्यन्ते అనేది लृट्లో ईक्ष् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
ईक्षिष्यन्ते is the third person plural of ईक्ष् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
ईक्षेत (ईक्ष्, विधिलिङ् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is ईक्षेत (ईक्ष्, विधिलिङ् atmanepada)?
the answer is third person singular.
ईक्षेत అనేది विधिलिङ्లో ईक्ष् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
ईक्षेत is the third person singular of ईक्ष् in the विधिलिङ्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
सेव् (1వ గణం, लृट्) యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) middle of सेव् (class 1, लृट्).
the answer is सेविष्यन्ते.
सेविष्यन्ते అనేది लृट्లో सेव् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन आत्मनेपद రూపం.
सेविष्यन्ते is the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) middle of सेव् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
सेविष्यन्ते (सेव्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is सेविष्यन्ते (सेव्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
सेविष्यन्ते అనేది लृट्లో सेव् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
सेविष्यन्ते is the third person plural of सेव् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
पत्स्यन्ते (पद्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is पत्स्यन्ते (पद्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
पत्स्यन्ते అనేది लृट्లో पद् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
पत्स्यन्ते is the third person plural of पद् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
पत्स्यते (पद्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is पत्स्यते (पद्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person singular.
पत्स्यते అనేది लृट्లో पद् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
पत्स्यते is the third person singular of पद् in the लृट्.