लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

back to the poem
← प्रकरण 12

7.2.80

अतो येयः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 426 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 56 of 179 in it

after a stem ending in अ, the या of the optative augment becomes इय्

After a stem that ends in short अ, the या left from the optative augment यासुट् is replaced by इय्. This is the step that turns the first-class present stem into its optative shape. So गम् "to go", whose present stem गच्छ + अ ends in अ, reaches गच्छ् + अ + या + स् → गच्छ् + अ + इय् + स्, on the way to गच्छेः "you would go"; वह् in the causative gives वाहयेत् the same way. Where the stem does not end in अ the या stays, as in यायाः from या.

  • Aṣṭādhyāyī — 7.2.80 अतो येयः
  • Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 426 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

अतः परस्य सार्वधातुकावयवस्य यास् इत्यस्य इय्। गुणः॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

15 derivations stand on it

16 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

  1. రూపం చెప్పండి · produce the form

    गम् (1వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?

    Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of गम् (class 1, विधिलिङ्).

    the answer is गच्छेः.

    गच्छेः అనేది विधिलिङ्లో गम् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.

    गच्छेः is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of गम् in the विधिलिङ्.

  2. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    गच्छेः (गम्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?

    What person and number is गच्छेः (गम्, विधिलिङ् parasmaipada)?

    the answer is second person singular.

    गच्छेः అనేది विधिलिङ्లో गम् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.

    गच्छेः is the second person singular of गम् in the विधिलिङ्.

  3. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    वसेः (वस्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?

    What person and number is वसेः (वस्, विधिलिङ् parasmaipada)?

    the answer is second person singular.

    वसेः అనేది विधिलिङ्లో वस् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.

    वसेः is the second person singular of वस् in the विधिलिङ्.

  4. రూపం చెప్పండి · produce the form

    तर्क् (10వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?

    Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of तर्क् (class 10, विधिलिङ्).

    the answer is तर्कयेः.

    तर्कयेः అనేది विधिलिङ्లో तर्क् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.

    तर्कयेः is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of तर्क् in the विधिलिङ्.

  5. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    तर्कयेः (तर्क्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?

    What person and number is तर्कयेः (तर्क्, विधिलिङ् parasmaipada)?

    the answer is second person singular.

    तर्कयेः అనేది विधिलिङ्లో तर्क् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.

    तर्कयेः is the second person singular of तर्क् in the विधिलिङ्.

  6. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    सरेः (सृ, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?

    What person and number is सरेः (सृ, विधिलिङ् parasmaipada)?

    the answer is second person singular.

    सरेः అనేది विधिलिङ्లో सृ యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.

    सरेः is the second person singular of सृ in the विधिलिङ्.