लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
3.4.79
टित आत्मनेपदानां टेरे
लघुसिद्धान्तकौमुदी 506 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 136 of 179 in it
after a टित् tense-marker the टि of an ātmanepada ending becomes ए
After a टित् tense-marker — a lakāra marked with a silent ट्, which the present-system tenses carry — the टि of the ātmanepada personal endings is replaced by ए. (The टि of an ending is its final vowel together with any consonant after it.) So the ending त becomes ते and झ becomes झे: पद् "to happen" gives आपत्स्यते "it will befall" and सम्पत्स्यन्ते "they will come to pass", and लभ् "to get" gives लप्स्यते "he will obtain".
- Aṣṭādhyāyī — 3.4.79 टित आत्मनेपदानां टेरे
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 506 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
॥ अथ आत्मनेपदिनः ॥ {$ {! 1 एध !} वृद्धौ $} (धातुपाठे <{01.0002}>) ॥ टितो लस्यात्मनेपदानां टेरेत्वम्। एधते॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
21 derivations stand on it
24 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- प्रेक्षिष्यन्ते1.8
- सेविष्यन्ते1.9
- सम्पत्स्यन्ते1.11
- आपत्स्यते1.15
- सम्पत्स्यन्ते1.23
- संलक्ष्यन्ते1.32
- आमोक्ष्यन्ते1.37
- लप्स्यते1.42
- प्रेक्षिष्यन्ते1.48
- संकल्पन्ते1.57
- गीयते1.58
- आसेवन्ते2.5
- संक्रीडन्ते2.6
- सूच्यते2.11
- सूते2.12
- अध्यास्ते2.19
- मन्ये2.23
- शङ्के2.28
- जाने2.34
- शङ्के2.35
- आलुप्यते2.45
- सहते2.45
- आलिङ्ग्यन्ते2.47
- अवलम्बे2.49
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
ईक्षिष्यन्ते (ईक्ष्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is ईक्षिष्यन्ते (ईक्ष्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
ईक्षिष्यन्ते అనేది लृट्లో ईक्ष् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
ईक्षिष्यन्ते is the third person plural of ईक्ष् in the लृट्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
सेव् (1వ గణం, लृट्) యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) middle of सेव् (class 1, लृट्).
the answer is सेविष्यन्ते.
सेविष्यन्ते అనేది लृट्లో सेव् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन आत्मनेपद రూపం.
सेविष्यन्ते is the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) middle of सेव् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
सेविष्यन्ते (सेव्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is सेविष्यन्ते (सेव्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
सेविष्यन्ते అనేది लृट्లో सेव् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
सेविष्यन्ते is the third person plural of सेव् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
पत्स्यन्ते (पद्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is पत्स्यन्ते (पद्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
पत्स्यन्ते అనేది लृट्లో पद् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
पत्स्यन्ते is the third person plural of पद् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
पत्स्यते (पद्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is पत्स्यते (पद्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person singular.
पत्स्यते అనేది लृट्లో पद् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
पत्स्यते is the third person singular of पद् in the लृट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
मोक्ष्यन्ते (मुच्, लृट् atmanepada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is मोक्ष्यन्ते (मुच्, लृट् atmanepada)?
the answer is third person plural.
मोक्ष्यन्ते అనేది लृट्లో मुच् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन.
मोक्ष्यन्ते is the third person plural of मुच् in the लृट्.