लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
3.4.21
समानकर्तृकयोः पूर्वकाले
लघुसिद्धान्तकौमुदी 875 · प्रकरण 36, which opens at तुमुन्ण्वुलौ क्रियायां क्रियार्थायाम् · rule 31 of 39 in it
the absolutive क्त्वा for the earlier of two acts by one agent
When two actions share one agent, the earlier of them takes the affix क्त्वा — the absolutive, “having …ed”. भुक्त्वा व्रजति, “having eaten, he goes”. It ties two verbs into one sentence under a single subject, the क्त्वा-form always the prior act. नीत्वा and स्थित्वा are of this kind.
- Aṣṭādhyāyī — 3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 875 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
समानकर्तृकयोर्धात्वर्थयोः पूर्वकाले विद्यमानाद्धातोः क्त्वा स्यात्। भुक्त्वा व्रजति। द्वित्वमतन्त्रम्। भुक्त्वा पीत्वा व्रजति॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
35 derivations stand on it
72 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- नीत्वा1.2
- स्थित्वा1.3
- श्रुत्वा1.11
- आलिङ्ग्य1.12
- एत्य1.12
- न्यस्य1.13
- उपभुज्य1.13
- आरुह्य1.16
- स्थित्वा1.19
- आदाय1.20
- दृष्ट्वा1.21
- जग्ध्वा1.21
- आघ्राय1.21
- गत्वा1.24
- उत्पाट्य1.33
- आसाद्य1.36
- नीत्वा1.40
- नीत्वा1.43
- आराध्य1.47
- आवर्ज्य1.48
- उत्तीर्य1.49
- हित्वा1.51
- कृत्वा1.51
- विहस्य1.52
- प्राप्य1.54
- अतिक्रम्य1.59
- गत्वा1.60
- वितत्य1.60
- हित्वा1.62
- दृष्ट्वा1.65
- एत्य2.5
- प्राप्य2.7
- उत्पाद्य2.8
- मत्वा2.14
- प्रेक्ष्य2.16
- प्रेक्ष्य2.17
- दृष्ट्वा2.20
- गत्वा2.21
- निक्षिप्य2.26
- हित्वा2.32
- अन्वास्य2.37
- वीक्ष्य2.40
- संभाव्य2.40
- आलिख्य2.45
- भित्त्वा2.47
- मीलयित्वा2.50
- आश्वास्य2.53
the form-type names it — The rule says what kind of form the word is, rather than what produced its ending.
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
श्रुत्वा సాధనలో श्रु॒ ను श्रु + क्त्वा గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving श्रुत्वा, which rule takes श्रु॒ to श्रु + क्त्वा?
the answer is 3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: श्रु తరువాత ॒ → क्त्वा.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: after श्रु, ॒ becomes क्त्वा.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
आलिङ्ग्य సాధనలో आ + लिन्ग् ను आ + लिन्ग् + क्त्वा గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving आलिङ्ग्य, which rule takes आ + लिन्ग् to आ + लिन्ग् + क्त्वा?
the answer is 3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: आ + लिन्ग् → आ + लिन्ग् + क्त्वा.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: आ + लिन्ग् → आ + लिन्ग् + क्त्वा.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
एत्य సాధనలో आ + इ ను आ + इ + क्त्वा గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving एत्य, which rule takes आ + इ to आ + इ + क्त्वा?
the answer is 3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: आ + इ → आ + इ + क्त्वा.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: आ + इ → आ + इ + क्त्वा.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
न्यस्य సాధనలో नि + अस् ను नि + अस् + क्त्वा గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving न्यस्य, which rule takes नि + अस् to नि + अस् + क्त्वा?
the answer is 3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: नि + अस् → नि + अस् + क्त्वा.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: नि + अस् → नि + अस् + क्त्वा.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
उपभुज्य సాధనలో उप + भुज् ను उप + भुज् + क्त्वा గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving उपभुज्य, which rule takes उप + भुज् to उप + भुज् + क्त्वा?
the answer is 3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: उप + भुज् → उप + भुज् + क्त्वा.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: उप + भुज् → उप + भुज् + क्त्वा.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
आरुह्य సాధనలో आ + रुह् ను आ + रुह् + क्त्वा గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving आरुह्य, which rule takes आ + रुह् to आ + रुह् + क्त्वा?
the answer is 3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: आ + रुह् → आ + रुह् + क्त्वा.
3.4.21 समानकर्तृकयोः पूर्वकाले: आ + रुह् → आ + रुह् + क्त्वा.