लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
4.1.4
अजाद्यतष्टाप्
लघुसिद्धान्तकौमुदी 1242 · प्रकरण 60, which opens at स्त्रियाम् · rule 2 of 29 in it
टाप् (the feminine आ) after an अज-class word or an अ-stem
A nominal stem of the अजादि class, and any stem ending in short अ, forms its feminine by adding टाप्, which yields आ: अज → अजा "she-goat", बाल → बाला "girl", कान्त → कान्ता "beloved". This is how the ā-stem feminines — the रमा class — are built from masculine or neuter a-stems.
- Aṣṭādhyāyī — 4.1.4 अजाद्यतष्टाप्
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 1242 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
अजादीनामकारान्तस्य च वाच्यं यत् स्त्रीत्वं तत्र द्योत्ये टाप् स्यात्। अजा। एडका। अश्वा। चटका। मूषिका। बाला। वत्सा। होडा। मन्दा। विलाता। इत्यादि॥ मेधा। गङ्गा। सर्वा॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
40 derivations stand on it
66 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- गन्तव्या1.7
- ताम्1.10
- अमरमिथुनप्रेक्षणीयाम्1.18
- विशीर्णाम्1.19
- विरचिताम्1.19
- तस्याः1.20
- ताम्1.29
- पूर्वोद्दिष्टाम्1.30
- अस्याः1.34
- श्लाघनीयाम्1.36
- ताः1.39
- ताम्1.40
- कस्यांचित्1.40
- खण्डितानाम्1.41
- तस्याः1.42
- तस्याः1.43
- परिणताम्1.47
- तस्याः1.48
- ताम्1.49
- तासाम्1.51
- शैलराजावतीर्णाम्1.52
- तस्याः1.53
- तस्याः1.54
- शुभ्रत्रिनयनवृषोत्खातपङ्कोपमेयाम्1.54
- संसक्ताभिः1.58
- स्तिमितनयनप्रेक्षणीयाम्1.61
- ताभ्यः1.63
- ताः1.63
- नीता2.2
- अमरप्रार्थिताः2.6
- ह्रीमूढानाम्2.7
- प्रियतमभुजालिङ्गनोच्छ्वासितानाम्2.9
- सुरतजनिताम्2.9
- तस्याः2.17
- अस्याः2.18
- बद्धा2.19
- अन्तर्भवनपतिताम्2.21
- ताम्2.23
- जाताम्2.23
- शिशिरमथिताम्2.23
- तस्याः2.24
- सा2.25
- कृताम्2.26
- ताम्2.28
- नीता2.29
- ताम्2.29
- प्रबुद्धाम्2.30
- सुप्ताम्2.30
- बद्धा2.32
- ताम्2.32
- उद्वेष्टनीयाम्2.32
- स्पर्शक्लिष्टाम्2.32
- सा2.33
- ताम्2.34
- अस्याः2.36
- सा2.37
- अस्याः2.37
- ताम्2.38
- प्रत्याश्वस्ताम्2.38
- सा2.40
- अवहिता2.40
- ताम्2.41
- प्रणयकुपिताम्2.45
- लब्धायाः2.46
- विप्रबुद्धा2.51
- काम्2.51
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
अस्याः సాధనలో इद + अस् ను इद + टाप् + अस् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving अस्याः, which rule takes इद + अस् to इद + टाप् + अस्?
the answer is 4.1.4 अजाद्यतष्टाप्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: इद + अस् → इद + टाप् + अस्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: इद + अस् → इद + टाप् + अस्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
काम् సాధనలో क + अम् ను क + टाप + अम् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving काम्, which rule takes क + अम् to क + टाप + अम्?
the answer is 4.1.4 अजाद्यतष्टाप्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: क + अम् → क + टाप + अम्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: क + अम् → क + टाप + अम्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
कस्याम् సాధనలో क + इ ను क + टाप् + इ గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving कस्याम्, which rule takes क + इ to क + टाप् + इ?
the answer is 4.1.4 अजाद्यतष्टाप्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: क + इ → क + टाप् + इ.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: क + इ → क + टाप् + इ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
ताः సాధనలో त + अस् ను त + टाप् + अस् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving ताः, which rule takes त + अस् to त + टाप् + अस्?
the answer is 4.1.4 अजाद्यतष्टाप्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: त + अस् → त + टाप् + अस्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: त + अस् → त + टाप् + अस्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
सा సాధనలో त + स् ను त + टाप् + स् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving सा, which rule takes त + स् to त + टाप् + स्?
the answer is 4.1.4 अजाद्यतष्टाप्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: त + स् → त + टाप् + स्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: त + स् → त + टाप् + स्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
ताः సాధనలో त + अस् ను त + टाप् + अस् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving ताः, which rule takes त + अस् to त + टाप् + अस्?
the answer is 4.1.4 अजाद्यतष्टाप्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: त + अस् → त + टाप् + अस्.
4.1.4 अजाद्यतष्टाप्: त + अस् → त + टाप् + अस्.