लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
3.1.32
सनाद्यन्ता धातवः
लघुसिद्धान्तकौमुदी 466 · प्रकरण 12, which opens at लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः · rule 96 of 179 in it
words ending in सन् and the other सनादि affixes are called धातु (roots)
A word that ends in सन् or any of the सनादि affixes — the set running from सन् through णिच् (the causative sign) and the rest — is itself called धातु, a verb root. This lets a stem already carrying such a suffix be conjugated afresh, taking the tense endings as any root does. The causative roots of the poem stand on this rule: कथ् "tell", रच् "arrange" and सूच् "point out" carry णिच् and are धातु by it, so कथयतः "of the one telling", विरचिताम् "arranged" and सूचयिष्यन्ति "they will point out" build on a stem this rule names a root. The derivation names it on the silent step where the सनादि-ending stem is fixed as a धातु.
- Aṣṭādhyāyī — 3.1.32 सनाद्यन्ता धातवः
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 466 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
सनादयः कमेर्णिङन्ताः प्रत्यया अन्ते येषां ते धातुसंज्ञकाः। धातुत्वाल्लडादयः। गोपायति॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
58 derivations stand on it
58 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- धनपतिक्रोधविश्लेषितस्य1.7
- अङ्कितम्1.12
- कथयतः1.13
- विरचिताम्1.19
- वासितम्1.20
- सूचयिष्यन्ति1.21
- वञ्चितः1.27
- व्यञ्जयन्ती1.29
- विपणिरचितान्1.32
- संलक्ष्यन्ते1.32
- उत्पाट्य1.33
- रमयति1.33
- ललितवनितापादरागाङ्कितेषु1.34
- आसाद्य1.36
- दर्शय1.39
- वाहयेत्1.40
- खण्डितानाम्1.41
- स्नपयतु1.45
- नर्तयेथाः1.46
- आराध्य1.47
- आवर्ज्य1.48
- तर्कयेः1.53
- शमयितुम्1.55
- लङ्घयेयुः1.56
- भाययेः1.63
- ज्योतिश्छायाकुसुमरचितानि2.5
- अमरप्रार्थिताः2.6
- उत्पाद्य2.8
- प्रियतमभुजालिङ्गनोच्छ्वासितानाम्2.9
- सुरतजनिताम्2.9
- सूच्यते2.11
- लक्ष्यम्2.15
- वर्धितः2.15
- हस्तप्राप्यस्तबकनमितः2.15
- नर्तितः2.19
- लक्षयेथाः2.20
- प्रथमकथिते2.21
- विरहदिवसस्थापितस्य2.27
- आस्वादयन्ती2.27
- पीडयेत्2.28
- यापयन्तीम्2.29
- छादयन्तीम्2.30
- सारयन्तीम्2.32
- धारयन्ती2.33
- मोचयिष्यति2.33
- तर्कयामि2.34
- त्याजितः2.36
- संभाव्य2.40
- कथयितुम्2.43
- आलिङ्ग्यन्ते2.47
- विगणयन्2.49
- गमय2.50
- मीलयित्वा2.50
- विरहगुणितम्2.50
- कथितम्2.51
- रमयन्2.51
- आश्वास्य2.53
- कल्पयामि2.54
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
రూపం చెప్పండి · produce the form
तर्क् (10వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of तर्क् (class 10, विधिलिङ्).
the answer is तर्कयेः.
तर्कयेः అనేది विधिलिङ्లో तर्क् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
तर्कयेः is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) active of तर्क् in the विधिलिङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
तर्कयेः (तर्क्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is तर्कयेः (तर्क्, विधिलिङ् parasmaipada)?
the answer is second person singular.
तर्कयेः అనేది विधिलिङ्లో तर्क् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.
तर्कयेः is the second person singular of तर्क् in the विधिलिङ्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
पीड् (10వ గణం, विधिलिङ्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of पीड् (class 10, विधिलिङ्).
the answer is पीडयेत्.
पीडयेत् అనేది विधिलिङ्లో पीड् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
पीडयेत् is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of पीड् in the विधिलिङ्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
पीडयेत् (पीड्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?
What person and number is पीडयेत् (पीड्, विधिलिङ् parasmaipada)?
the answer is third person singular.
पीडयेत् అనేది विधिलिङ्లో पीड् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन.
पीडयेत् is the third person singular of पीड् in the विधिलिङ्.