लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
7.1.23
स्वमोर्नपुंसकात्
लघुसिद्धान्तकौमुदी 243 · प्रकरण 7, which opens at अतोऽम् · rule 11 of 17 in it
after a neuter stem, the nom./acc. singular endings drop (luk)
After a neuter stem other than a short अ, the nominative सु and accusative अम् drop away entirely (luk). So a neuter i-stem stands bare in वारि, and अन्यथावृत्ति ends in its stem इ with no ending shown.
- Aṣṭādhyāyī — 7.1.23 स्वमोर्नपुंसकात्
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 243 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
लुक् स्यात्। वारि॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
22 derivations stand on it
62 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- अन्यथावृत्ति1.3
- चेतः1.3
- किम्1.3
- तत्1.7
- सद्यःपाति1.10
- प्रणयि1.10
- यत्1.11
- तत्1.11
- परिलघु1.13
- पयः1.13
- किम्1.14
- एतत्1.15
- वपुः1.15
- सीरोत्कषणसुरभि1.16
- किंचित्1.16
- साधु1.17
- किम्1.17
- वर्त्म1.19
- स्वादु1.24
- पयः1.24
- चलोर्मि1.24
- पटु1.31
- धाम1.35
- तेजः1.38
- वर्त्म1.41
- किंचित्1.43
- भावि1.43
- तत्1.45
- तेजः1.45
- ज्योतिर्लेखावलयि1.46
- कुवलयदलप्रापि1.46
- तत्1.50
- अम्भः1.53
- भृगुपतियशोवर्त्म1.59
- यत्1.59
- हेमाम्भोजप्रसवि1.64
- चारु2.2
- वयः2.4
- मधु2.5
- धनपतियशः2.10
- वासः2.12
- मधु2.12
- असकलव्यक्ति2.24
- विरहतनु2.25
- चक्षुः2.30
- दाम2.32
- मनः2.34
- यत्2.34
- उपरिस्पन्दि2.35
- कण्ठच्युतभुजलताग्रन्थि2.37
- एतत्2.41
- प्रतनु2.42
- यत्2.43
- इदम्2.43
- अहः2.48
- चेतः2.48
- बहु2.49
- तत्2.49
- किम्2.51
- किम्2.52
- इदम्2.54
- एतत्2.55
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
రూపం చెప్పండి · produce the form
बहु (उकारान्त नपुंसकलिङ्ग) యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం ఏది?
Produce the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of बहु (उकारान्त नपुंसकलिङ्ग).
the answer is बहु.
बहु యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం बहु.
बहु is the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of बहु.
రూపం చెప్పండి · produce the form
तेजस् (अस्-कारान्त नपुंसकलिङ्ग) యొక్క प्रथमा एकवचन రూపం ఏది?
Produce the nominative singular (प्रथमा एकवचन) of तेजस् (अस्-कारान्त नपुंसकलिङ्ग).
the answer is तेजः.
तेजस् యొక్క प्रथमा एकवचन రూపం तेजः.
तेजः is the nominative singular (प्रथमा एकवचन) of तेजस्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
पयस् (अस्-कारान्त नपुंसकलिङ्ग) యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం ఏది?
Produce the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of पयस् (अस्-कारान्त नपुंसकलिङ्ग).
the answer is पयः.
पयस् యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం पयः.
पयः is the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of पयस्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
मधु (उकारान्त नपुंसकलिङ्ग) యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం ఏది?
Produce the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of मधु (उकारान्त नपुंसकलिङ्ग).
the answer is मधु.
मधु యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం मधु.
मधु is the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of मधु.
రూపం చెప్పండి · produce the form
चारु (उकारान्त नपुंसकलिङ्ग) యొక్క प्रथमा एकवचन రూపం ఏది?
Produce the nominative singular (प्रथमा एकवचन) of चारु (उकारान्त नपुंसकलिङ्ग).
the answer is चारु.
चारु యొక్క प्रथमा एकवचन రూపం चारु.
चारु is the nominative singular (प्रथमा एकवचन) of चारु.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
किम् సాధనలో किम् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving किम्, which rule gives the step किम्?
the answer is 7.1.23 स्वमोर्नपुंसकात्.
7.1.23 स्वमोर्नपुंसकात् किम् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
7.1.23 स्वमोर्नपुंसकात् gives the step किम्.