लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
8.2.39
झलां जशोऽन्ते
लघुसिद्धान्तकौमुदी 67 · प्रकरण 3, which opens at स्तोः श्चुना श्चुः · rule 6 of 41 in it
a word-final झल् becomes the corresponding जश् (voiced unaspirate)
At the end of a word, a झल् consonant — a stop or sibilant — is replaced by the corresponding जश्, a voiced unaspirated stop (ग् ज् ड् द् ब्). So a word-final त् may be written द् (वाक् beside वाग्, षष् beside षड्). At a pause it can revert to त् (8.4.56), and before a voiceless sound it stays voiceless (8.4.55 खरि च); so अधिकारात् before प्र keeps its त्.
- Aṣṭādhyāyī — 8.2.39 झलां जशोऽन्ते
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 67 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
- docs/lessons/1.1.md — §4.2, स्वाधिकारात्
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
पदान्ते झलां जशः स्युः। वागीशः॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
37 derivations stand on it
88 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- स्वाधिकारात्1.1
- औत्सुक्यात्1.5
- विधिवशात्1.6
- प्रत्ययात्1.8
- स्यात्1.8
- गर्भाधानक्षणपरिचयात्1.9
- कैलासात्1.11
- स्थानात्1.14
- सरसनिचुलात्1.14
- उत्पत1.14
- वल्मीकाग्रात्1.15
- उत्पश्यामि1.22
- प्रत्युद्यातः1.22
- व्यवस्येत्1.22
- दिक्षु1.24
- यस्मात्1.24
- त्वत्सम्पर्कात्1.25
- छायादानात्1.26
- पूर्वोद्दिष्टाम्1.30
- अभूत्1.33
- उद्भ्रान्तः1.33
- उत्पाट्य1.33
- दर्पात्1.33
- जालोद्गीर्णैः1.34
- चिरविलसनात्1.40
- वाहयेत्1.40
- कमलवदनात्1.41
- स्यात्1.41
- धैर्यात्1.42
- जलकणभयात्1.47
- दूरभावात्1.48
- उत्तीर्य1.49
- पक्ष्मोत्क्षेपात्1.49
- अभ्यवर्षत्1.50
- तस्मात्1.52
- अकरोत्1.52
- स्यात्1.53
- करणविगमात्1.57
- श्रद्दधानाः1.57
- स्यात्1.58
- उत्पश्यामि1.61
- विचरेत्1.62
- स्यात्1.63
- कुसुमशरजात्2.4
- इष्टसंयोगसाध्यात्2.4
- अन्यस्मात्2.4
- प्रणयकलहात्2.4
- यौवनात्2.4
- रागात्2.7
- आक्षिपत्सु2.7
- उत्पाद्य2.8
- प्रियतमभुजालिङ्गनोच्छ्वासितानाम्2.9
- उद्गायद्भिः2.10
- गत्युत्कम्पात्2.11
- प्रभेदात्2.13
- भयात्2.14
- श्रोणीभारात्2.22
- स्यात्2.22
- गच्छत्सु2.23
- लम्बालकत्वात्2.24
- पीडयेत्2.28
- खेदात्2.30
- शुद्धस्नानात्2.31
- उपनमेत्2.31
- उद्वेष्टनीयाम्2.32
- गण्डाभोगात्2.32
- प्रत्यादेशात्2.35
- मीनक्षोभात्2.35
- स्यात्2.37
- भूत्2.37
- सङ्गमात्2.40
- वचनात्2.41
- अभूत्2.43
- आननस्पर्शलोभात्2.43
- उत्पश्यामि2.44
- भवेत्2.47
- स्यात्2.48
- भुजगशयनात्2.50
- उत्थिते2.50
- एतस्मात्2.52
- अभिज्ञानदानात्2.52
- कौलीनात्2.52
- अभोगात्2.52
- शैलात्2.53
- त्रिनयनवृषोत्खातकूटात्2.53
- प्रत्यादेशात्2.54
- सौहार्दात्2.55
- भूत्2.55
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సంధి చేయండి · join the sounds · verse 1.49
पक्ष्मोत्क्षेपात् + उपरिविलसत्कृष्णशारप्रभाणाम् ఏమవుతుంది?
What does पक्ष्मोत्क्षेपात् + उपरिविलसत्कृष्णशारप्रभाणाम् become?
the answer is पक्ष्मोत्क्षेपादुपरिविलसत्कृष्णशारप्रभाणाम्.
पक्ष्मोत्क्षेपात् + उपरिविलसत्कृष्णशारप्रभाणाम् → पक्ष्मोत्क्षेपादुपरिविलसत्कृष्णशारप्रभाणाम् (1.49 పద్యం).
पक्ष्मोत्क्षेपात् + उपरिविलसत्कृष्णशारप्रभाणाम् → पक्ष्मोत्क्षेपादुपरिविलसत्कृष्णशारप्रभाणाम् (verse 1.49).
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
साध्यात् సాధనలో साध् + या + त् ను साध् + या + द् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving साध्यात्, which rule takes साध् + या + त् to साध् + या + द्?
the answer is 8.2.39 झलां जशोऽन्ते.
8.2.39 झलां जशोऽन्ते: साध्या తరువాత त → द.
8.2.39 झलां जशोऽन्ते: after साध्या, त becomes द.
సంధి చేయండి · join the sounds · verse 2.40
किंचित् + ऊनः ఏమవుతుంది?
What does किंचित् + ऊनः become?
the answer is सङ्गमात्किंचिदूनः.
किंचित् + ऊनः → सङ्गमात्किंचिदूनः (2.40 పద్యం).
किंचित् + ऊनः → सङ्गमात्किंचिदूनः (verse 2.40).
సంధి చేయండి · join the sounds · verse 2.14
साक्षात् + वसन्तम् ఏమవుతుంది?
What does साक्षात् + वसन्तम् become?
the answer is साक्षाद्वसन्तं.
साक्षात् + वसन्तम् → साक्षाद्वसन्तं (2.14 పద్యం).
साक्षात् + वसन्तम् → साक्षाद्वसन्तं (verse 2.14).
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule · verse 2.41
एतत् + एव → प्राणिनामेतदेव — ఏ సూత్రం కలుపుతుంది?
Which rule joins एतत् + एव → प्राणिनामेतदेव?
the answer is 8.2.39 झलां जशोऽन्ते.
8.2.39 झलां जशोऽन्ते एतत् + एव ను కలుపుతుంది (2.41 పద్యం).
8.2.39 झलां जशोऽन्ते joins एतत् + एव (verse 2.41).
సంధి చేయండి · join the sounds · verse 2.43
यत् + अपि ఏమవుతుంది?
What does यत् + अपि become?
the answer is यदपि.
यत् + अपि → यदपि (2.43 పద్యం).
यत् + अपि → यदपि (verse 2.43).