लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
7.2.102
त्यदादीनामः
लघुसिद्धान्तकौमुदी 192 · प्रकरण 5, which opens at अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम् · rule 78 of 100 in it
a त्यदादि pronoun’s final becomes अ before an ending
The final sound of a त्यदादि pronoun — तद्, यद्, एतद्, इदम् and their group — becomes अ before a case-ending. तद् → त, which then goes on to सः, तम्, ते. It is the step that turns the stem into the shape the endings attach to.
- Aṣṭādhyāyī — 7.2.102 त्यदादीनामः
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 192 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
एषामकारो विभक्तौ। <<द्विपर्य्यन्तानामेवेष्टिः>> (वार्त्तिकम्) । द्वौ द्वौ। द्वाभ्याम् द्वाभ्याम् द्वाभ्याम् । द्वयोः द्वयोः ॥ पाति लोकमिति पपीः सूर्यः॥ <<दीर्घाज्जसि च>> <{LSK161}> - पप्यौ पप्यौ । पप्यः । हे पपीः । पपीम् । पपीन् । पप्या । पपीभ्याम् पपीभ्याम् पपीभ्याम् । पपीभिः । पप्ये । पपीभ्यः पपीभ्यः । पप्यः पप्यः । पप्योः । दीर्घत्वान्न नुट्, पप्याम् । ङौ तु सवर्णदीर्घ: । पपी । पप्योः । पपीषु । एवं वातप्रम्यादयः ॥ बह्व्यः श्रेयस्यो यस्य स बहुश्रेयसी ॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
37 derivations stand on it
92 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- तस्मिन्1.2
- सः1.2
- तस्य1.3
- सः1.4
- तस्मै1.4
- तम्1.5
- तेन1.6
- यः1.8
- ताम्1.10
- अमुम्1.12
- यस्य1.12
- अस्मात्1.14
- येन1.15
- यः1.17
- तस्मिन्1.19
- तस्याः1.20
- तेषाम्1.24
- यस्मात्1.24
- यः1.25
- ताम्1.29
- येन1.29
- सः1.29
- तस्य1.33
- अस्याः1.34
- ताः1.39
- ताम्1.40
- तस्मिन्1.41
- सः1.41
- तस्याः1.42
- तस्याः1.43
- यस्य1.46
- तम्1.46
- तस्याः1.48
- ताम्1.49
- तासाम्1.51
- तस्मात्1.52
- तस्याः1.53
- तस्याः1.54
- तस्य1.54
- तम्1.55
- ये1.56
- तस्मिन्1.56
- तान्1.56
- यस्मिन्1.57
- तान्1.59
- तेन1.59
- यः1.60
- तस्य1.61
- तस्मिन्1.62
- ताभ्यः1.63
- ताः1.63
- तम्1.64
- तस्य1.65
- तैः2.1
- तस्य2.14
- यस्य2.15
- अस्मिन्2.16
- तस्याः2.17
- तम्2.17
- अस्याः2.18
- एभिः2.20
- ताम्2.23
- एषु2.23
- तस्याः2.24
- सा2.25
- तस्य2.25
- एते2.27
- ताम्2.28
- ताम्2.29
- ताम्2.32
- सा2.33
- अस्मात्2.34
- ताम्2.34
- अस्याः2.36
- तस्मिन्2.37
- सा2.37
- अस्याः2.37
- ताम्2.38
- यः2.39
- सा2.40
- अस्मात्2.40
- ताम्2.41
- तैः2.42
- यः2.43
- सः2.43
- तस्मिन्2.45
- ये2.47
- ते2.47
- एभिः2.47
- तम्2.50
- एतस्मात्2.52
- ते2.52
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
अमुम् సాధనలో अद + अ + अम् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving अमुम्, which rule gives the step अद + अ + अम्?
the answer is 7.2.102 त्यदादीनामः.
7.2.102 त्यदादीनामः अद + अ + अम् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
7.2.102 त्यदादीनामः gives the step अद + अ + अम्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
एभिः సాధనలో इद + अ + भिस् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving एभिः, which rule gives the step इद + अ + भिस्?
the answer is 7.2.102 त्यदादीनामः.
7.2.102 त्यदादीनामः इद + अ + भिस् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
7.2.102 त्यदादीनामः gives the step इद + अ + भिस्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
अस्मात् సాధనలో इद + अ + अस् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving अस्मात्, which rule gives the step इद + अ + अस्?
the answer is 7.2.102 त्यदादीनामः.
7.2.102 त्यदादीनामः इद + अ + अस् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
7.2.102 त्यदादीनामः gives the step इद + अ + अस्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
अस्मिन् సాధనలో इद + अ + ङि అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving अस्मिन्, which rule gives the step इद + अ + ङि?
the answer is 7.2.102 त्यदादीनामः.
7.2.102 त्यदादीनामः इद + अ + ङि అనే అడుగును ఇస్తుంది.
7.2.102 त्यदादीनामः gives the step इद + अ + ङि.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
एभिः సాధనలో इद + अ + भिस् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving एभिः, which rule gives the step इद + अ + भिस्?
the answer is 7.2.102 त्यदादीनामः.
7.2.102 त्यदादीनामः इद + अ + भिस् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
7.2.102 त्यदादीनामः gives the step इद + अ + भिस्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
एषु సాధనలో इद + अ + सु అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving एषु, which rule gives the step इद + अ + सु?
the answer is 7.2.102 त्यदादीनामः.
7.2.102 त्यदादीनामः इद + अ + सु అనే అడుగును ఇస్తుంది.
7.2.102 त्यदादीनामः gives the step इद + अ + सु.