लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
3.2.102
निष्ठा
लघुसिद्धान्तकौमुदी 811 · प्रकरण 34, which opens at ण्वुल्तृचौ · rule 32 of 64 in it
the निष्ठा affixes क्त and क्तवतु come after a root in a past sense
In the sense of the past, the निष्ठा affixes क्त and क्तवतु come after a root. क्त gives the past participle — usually passive (कृत 'done', गत 'gone'), active with verbs of state or motion (मत्त 'intoxicated'); क्तवतु gives the active past participle in -तवत् (कृतवत् 'having done'). The क्त word then declines as an ordinary adjective and agrees with its noun.
- Aṣṭādhyāyī — 3.2.102 निष्ठा
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 811 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
- docs/lessons/1.1.md — §5.1, प्रमत्तः
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
भूतार्थवृत्तेर्धातोर्निष्ठा स्यात्। तत्र तयोरेवेति भावकर्मणोः क्तः। कर्तरि कृदिति कर्तरि क्तवतुः। उकावितौ। स्नातं मया। स्तुतस्त्वया विष्णुः। विश्वं कृतवान् विष्णुः॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
131 derivations stand on it
287 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- प्रमत्तः1.1
- अबलाविप्रयुक्तः1.2
- प्रत्यासन्ने1.4
- प्रीतः1.4
- जातम्1.6
- भुवनविदिते1.6
- गतः1.6
- संतप्तानाम्1.7
- धनपतिक्रोधविश्लेषितस्य1.7
- आरूढम्1.8
- संनद्धे1.8
- अङ्कितम्1.12
- खिन्नः1.13
- आयत्तम्1.16
- अध्वश्रमपरिगतम्1.17
- प्राप्ते1.17
- आरूढे1.18
- तीर्णः1.19
- विशीर्णाम्1.19
- विरचिताम्1.19
- वासितम्1.20
- रिक्तः1.20
- अर्धरूढैः1.21
- द्रुतम्1.22
- प्रत्युद्यातः1.22
- सूचिभिन्नैः1.23
- आसन्ने1.23
- विश्रान्तः1.26
- वननदीतीरजातानि1.26
- क्षणपरिचितः1.26
- प्रस्थितस्य1.27
- विद्युद्दामस्फुरितचकितैः1.27
- वञ्चितः1.27
- अतीतस्य1.29
- पूर्वोद्दिष्टाम्1.30
- गतानाम्1.30
- हृतम्1.30
- विपणिरचितान्1.32
- उद्भ्रान्तः1.33
- जालोद्गीर्णैः1.34
- ललितवनितापादरागाङ्कितेषु1.34
- गर्जितानाम्1.36
- लीलावधूतैः1.37
- अभिलीनः1.38
- दृष्टे1.40
- खण्डितानाम्1.41
- प्रत्यावृत्तः1.41
- प्रसन्ने1.42
- करधृतम्1.43
- संभृतम्1.45
- गलितम्1.46
- परिणताम्1.47
- अवनते1.48
- शुद्धः1.51
- शैलराजावतीर्णाम्1.52
- निषण्णः1.54
- तुमुलकरकावृष्टिपातावकीर्णान्1.56
- दृष्टे1.57
- संसक्ताभिः1.58
- स्थितः1.60
- तटगते1.61
- अंसन्यस्ते1.61
- घर्मलब्धस्य1.63
- मुक्ताजालग्रथितम्1.65
- बालकुन्दानुविद्धम्2.2
- नीता2.2
- ज्योतिश्छायाकुसुमरचितानि2.5
- कल्पवृक्षप्रसूतम्2.5
- आहतेषु2.5
- कनकसिकतामुष्टिनिक्षेपगूढैः2.6
- अमरप्रार्थिताः2.6
- ह्रीमूढानाम्2.7
- नीताः2.8
- शङ्कास्पृष्टाः2.8
- प्रियतमभुजालिङ्गनोच्छ्वासितानाम्2.9
- सुरतजनिताम्2.9
- अलकपतितैः2.11
- सिद्धः2.14
- वर्धितः2.15
- हस्तप्राप्यस्तबकनमितः2.15
- संनिकृष्टम्2.16
- प्रत्यासन्नौ2.18
- बद्धा2.19
- नर्तितः2.19
- हृदयनिहितैः2.20
- प्रथमकथिते2.21
- निषण्णः2.21
- अन्तर्भवनपतिताम्2.21
- जाताम्2.23
- शिशिरमथिताम्2.23
- हस्तन्यस्तम्2.24
- कृताम्2.26
- विरहदिवसस्थापितस्य2.27
- नीता2.29
- जालमार्गप्रविष्टान्2.30
- गतम्2.30
- संनिवृत्तम्2.30
- प्रबुद्धाम्2.30
- बद्धा2.32
- स्पर्शक्लिष्टाम्2.32
- निहितम्2.33
- उक्तम्2.34
- आसन्ने2.35
- चिरपरिचितम्2.36
- त्याजितः2.36
- स्वप्नलब्धे2.37
- गाढोपगूढम्2.37
- प्रत्याश्वस्ताम्2.38
- हृदयनिहितैः2.39
- आगतम्2.39
- प्रोषितानाम्2.39
- आख्याते2.40
- अवहिता2.40
- सुहृदुपनतः2.40
- वियुक्तः2.41
- गाढतप्तेन2.42
- तप्तम्2.42
- अश्रुद्रुतम्2.42
- अतिक्रान्तः2.43
- प्रणयकुपिताम्2.45
- चरणपतितम्2.45
- उपचितैः2.45
- लब्धायाः2.46
- प्रवृत्ताः2.47
- स्पृष्टम्2.47
- कृतम्2.48
- उपनतम्2.49
- उत्थिते2.50
- विरहगुणितम्2.50
- विप्रबुद्धा2.51
- कथितम्2.51
- दृष्टः2.51
- इष्टे2.52
- निवृत्तः2.53
- व्यवसितम्2.54
- याचितः2.54
- प्रत्युक्तम्2.54
- इष्टान्2.55
the form-type names it — The rule says what kind of form the word is, rather than what produced its ending.
- प्रमत्तः1.1
- अबलाविप्रयुक्तः1.2
- प्रत्यासन्ने1.4
- प्रीतः1.4
- जातम्1.6
- भुवनविदिते1.6
- गतः1.6
- संतप्तानाम्1.7
- धनपतिक्रोधविश्लेषितस्य1.7
- आरूढम्1.8
- संनद्धे1.8
- अव्यापन्नाम्1.10
- अङ्कितम्1.12
- खिन्नः1.13
- क्षीणः1.13
- चकितचकितम्1.14
- आयत्तम्1.16
- अध्वश्रमपरिगतम्1.17
- प्राप्ते1.17
- आरूढे1.18
- तीर्णः1.19
- विशीर्णाम्1.19
- विरचिताम्1.19
- वासितम्1.20
- रिक्तः1.20
- अर्धरूढैः1.21
- द्रुतम्1.22
- प्रत्युद्यातः1.22
- सूचिभिन्नैः1.23
- आसन्ने1.23
- विश्रान्तः1.26
- वननदीतीरजातानि1.26
- क्षणपरिचितः1.26
- प्रस्थितस्य1.27
- विद्युद्दामस्फुरितचकितैः1.27
- वञ्चितः1.27
- अतीतस्य1.29
- पूर्वोद्दिष्टाम्1.30
- स्वल्पीभूते1.30
- गतानाम्1.30
- हृतम्1.30
- विपणिरचितान्1.32
- उद्भ्रान्तः1.33
- जालोद्गीर्णैः1.34
- ललितवनितापादरागाङ्कितेषु1.34
- गर्जितानाम्1.36
- लीलावधूतैः1.37
- अभिलीनः1.38
- दृष्टे1.40
- खण्डितानाम्1.41
- प्रत्यावृत्तः1.41
- प्रसन्ने1.42
- करधृतम्1.43
- संभृतम्1.45
- गलितम्1.46
- परिणताम्1.47
- अवनते1.48
- शुद्धः1.51
- शैलराजावतीर्णाम्1.52
- निषण्णः1.54
- तुमुलकरकावृष्टिपातावकीर्णान्1.56
- दृष्टे1.57
- संसक्ताभिः1.58
- बलिनियमनाभ्युद्यतस्य1.59
- स्थितः1.60
- राशीभूतः1.60
- तटगते1.61
- अंसन्यस्ते1.61
- घर्मलब्धस्य1.63
- मुक्ताजालग्रथितम्1.65
- बालकुन्दानुविद्धम्2.2
- नीता2.2
- ज्योतिश्छायाकुसुमरचितानि2.5
- कल्पवृक्षप्रसूतम्2.5
- आहतेषु2.5
- कनकसिकतामुष्टिनिक्षेपगूढैः2.6
- अमरप्रार्थिताः2.6
- ह्रीमूढानाम्2.7
- नीताः2.8
- शङ्कास्पृष्टाः2.8
- प्रियतमभुजालिङ्गनोच्छ्वासितानाम्2.9
- सुरतजनिताम्2.9
- अलकपतितैः2.11
- सिद्धः2.14
- वर्धितः2.15
- हस्तप्राप्यस्तबकनमितः2.15
- छन्ना2.16
- संनिकृष्टम्2.16
- प्रत्यासन्नौ2.18
- बद्धा2.19
- नर्तितः2.19
- हृदयनिहितैः2.20
- प्रथमकथिते2.21
- निषण्णः2.21
- अन्तर्भवनपतिताम्2.21
- दूरीभूते2.23
- जाताम्2.23
- शिशिरमथिताम्2.23
- हस्तन्यस्तम्2.24
- कृताम्2.26
- विरहदिवसस्थापितस्य2.27
- नीता2.29
- जालमार्गप्रविष्टान्2.30
- गतम्2.30
- संनिवृत्तम्2.30
- प्रबुद्धाम्2.30
- सुप्ताम्2.30
- बद्धा2.32
- स्पर्शक्लिष्टाम्2.32
- निहितम्2.33
- उक्तम्2.34
- आसन्ने2.35
- चिरपरिचितम्2.36
- त्याजितः2.36
- स्वप्नलब्धे2.37
- गाढोपगूढम्2.37
- प्रत्याश्वस्ताम्2.38
- हृदयनिहितैः2.39
- आगतम्2.39
- प्रोषितानाम्2.39
- आख्याते2.40
- अवहिता2.40
- सुहृदुपनतः2.40
- वियुक्तः2.41
- गाढतप्तेन2.42
- तप्तम्2.42
- अश्रुद्रुतम्2.42
- उत्कण्ठितेन2.42
- अतिक्रान्तः2.43
- प्रणयकुपिताम्2.45
- चरणपतितम्2.45
- उपचितैः2.45
- लब्धायाः2.46
- प्रवृत्ताः2.47
- स्पृष्टम्2.47
- कृतम्2.48
- उपनतम्2.49
- उत्थिते2.50
- विरहगुणितम्2.50
- कण्ठलग्ना2.51
- विप्रबुद्धा2.51
- कथितम्2.51
- दृष्टः2.51
- इष्टे2.52
- निवृत्तः2.53
- व्यवसितम्2.54
- याचितः2.54
- प्रत्युक्तम्2.54
- इष्टान्2.55
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
आयत्तम् సాధనలో आ + यत् ను आ + यत् + क्त గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving आयत्तम्, which rule takes आ + यत् to आ + यत् + क्त?
the answer is 3.2.102 निष्ठा.
3.2.102 निष्ठा: आ + यत् → आ + यत् + क्त.
3.2.102 निष्ठा: आ + यत् → आ + यत् + क्त.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
स्थितः సాధనలో स्था ను स्था + क्त గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving स्थितः, which rule takes स्था to स्था + क्त?
the answer is 3.2.102 निष्ठा.
3.2.102 निष्ठा: स्था → स्था + क्त.
3.2.102 निष्ठा: स्था → स्था + क्त.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
पतिताम् సాధనలో पत् ను पत् + क्त గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving पतिताम्, which rule takes पत् to पत् + क्त?
the answer is 3.2.102 निष्ठा.
3.2.102 निष्ठा: पत् → पत् + क्त.
3.2.102 निष्ठा: पत् → पत् + क्त.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
प्रत्युद्यातः సాధనలో प्रति + उद् + या ను प्रति + उद् + या + क्त గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving प्रत्युद्यातः, which rule takes प्रति + उद् + या to प्रति + उद् + या + क्त?
the answer is 3.2.102 निष्ठा.
3.2.102 निष्ठा: प्रति + उद् + या → प्रति + उद् + या + क्त.
3.2.102 निष्ठा: प्रति + उद् + या → प्रति + उद् + या + क्त.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
प्रत्याश्वस्ताम् సాధనలో प्रति + आ + श्वस् ను प्रति + आ + श्वस् + क्त గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving प्रत्याश्वस्ताम्, which rule takes प्रति + आ + श्वस् to प्रति + आ + श्वस् + क्त?
the answer is 3.2.102 निष्ठा.
3.2.102 निष्ठा: प्रति + आ + श्वस् → प्रति + आ + श्वस् + क्त.
3.2.102 निष्ठा: प्रति + आ + श्वस् → प्रति + आ + श्वस् + क्त.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
रिक्तः సాధనలో रिच् ను रिच् + क्त గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving रिक्तः, which rule takes रिच् to रिच् + क्त?
the answer is 3.2.102 निष्ठा.
3.2.102 निष्ठा: रिच् → रिच् + क्त.
3.2.102 निष्ठा: रिच् → रिच् + क्त.