लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

back to the poem
← प्रकरण 5

4.1.2

स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्

लघुसिद्धान्तकौमुदी 117 · प्रकरण 5, which opens at अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम् · rule 3 of 100 in it

the twenty-one nominal case endings (सुप्), three to a case

This one long sūtra names, in a single run, all twenty-one nominal endings — three for each of the seven cases: सु औ जस् (nominative), अम् औट् शस् (accusative), टा भ्याम् भिस् (instrumental), ङे भ्याम् भ्यस् (dative), ङसि भ्याम् भ्यस् (ablative), ङस् ओस् आम् (genitive), ङि ओस् सुप् (locative). Every declined noun in the poem takes one of these; they are the endings 1.4.14 counts as सुप्. The set's name सुप् is the pratyāhāra formed from its first sound स and its last सुप्.

  • Aṣṭādhyāyī — 4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्
  • Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 117 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

सु औ जस् इति प्रथमा । अम् औट् शस् इति द्वितीया । टा भ्याम् भिस् इति तृतीया । ङे भ्याम् भ्यस् इति चतुर्थी । ङसि भ्याम् भ्यस् इति पञ्चमी । ङस् ओस् आम् इति षष्ठी । ङि ओस् सुप् इति सप्तमी ॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

192 derivations stand on it

201 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

  1. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    याचितः సాధనలో याच् + त ను याच् + त + सुँ గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving याचितः, which rule takes याच् + त to याच् + त + सुँ?

    the answer is 4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: याच् + त → याच् + त + सुँ.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: याच् + त → याच् + त + सुँ.

  2. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    उद्भ्रान्तः సాధనలో उद् + भ्रम् + त ను उद् + भ्रम् + त + सुँ గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving उद्भ्रान्तः, which rule takes उद् + भ्रम् + त to उद् + भ्रम् + त + सुँ?

    the answer is 4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: उद् + भ्रम् + त → उद् + भ्रम् + त + सुँ.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: उद् + भ्रम् + त → उद् + भ्रम् + त + सुँ.

  3. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    उपगूढम् సాధనలో उप + गुह् + त ను उप + गुह् + त + सुँ గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving उपगूढम्, which rule takes उप + गुह् + त to उप + गुह् + त + सुँ?

    the answer is 4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: उप + गुह् + त → उप + गुह् + त + सुँ.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: उप + गुह् + त → उप + गुह् + त + सुँ.

  4. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    निहितैः సాధనలో नि + धा + त ను नि + धा + त + भिस् గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving निहितैः, which rule takes नि + धा + त to नि + धा + त + भिस्?

    the answer is 4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: नि + धा + त → नि + धा + त + भिस्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: नि + धा + त → नि + धा + त + भिस्.

  5. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    प्रविष्टान् సాధనలో प्र + विश् + त ను प्र + विश् + त + शस् గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving प्रविष्टान्, which rule takes प्र + विश् + त to प्र + विश् + त + शस्?

    the answer is 4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: प्र + विश् + त → प्र + विश् + त + शस्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: प्र + विश् + त → प्र + विश् + त + शस्.

  6. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    आहतेषु సాధనలో आ + हन् + त ను आ + हन् + त + सुप् గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving आहतेषु, which rule takes आ + हन् + त to आ + हन् + त + सुप्?

    the answer is 4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: आ + हन् + त → आ + हन् + त + सुप्.

    4.1.2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाङ्ङ्योस्सुप्: आ + हन् + त → आ + हन् + त + सुप्.