लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
6.1.97
अतो गुणे
लघुसिद्धान्तकौमुदी 273 · प्रकरण 8, which opens at हो ढः · rule 24 of 108 in it
a non-final अ before a guṇa vowel merges forward (para-rūpa)
When a non-final short अ is followed by a guṇa vowel (अ, ए, ओ), the single substitute is the later vowel alone — para-rūpa, the second stands — not a guṇa of the two. It keeps a stem-final अ from doubling with an affix that opens on such a vowel, so only the affix’s vowel is heard.
- Aṣṭādhyāyī — 6.1.97 अतो गुणे
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 273 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
अपदान्तादतो गुणे पररूपमेकादेशः॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
110 derivations stand on it
242 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- तस्मिन्1.2
- सः1.2
- तस्य1.3
- सः1.4
- तस्मै1.4
- तम्1.5
- त्वाम्1.6
- तेन1.6
- त्वयि1.6
- अहम्1.6
- त्वम्1.7
- मे1.7
- ते1.7
- त्वाम्1.8
- प्रेक्षिष्यन्ते1.8
- त्वयि1.8
- अहम्1.8
- यः1.8
- त्वाम्1.9
- ते1.9
- सेविष्यन्ते1.9
- ताम्1.10
- ते1.11
- सम्पत्स्यन्ते1.11
- अमुम्1.12
- यस्य1.12
- मुञ्चतः1.12
- कथयतः1.13
- मे1.13
- अस्मात्1.14
- परिहरन्1.14
- येन1.15
- ते1.15
- त्वयि1.16
- त्वाम्1.17
- यः1.17
- त्वयि1.18
- तस्मिन्1.19
- तस्याः1.20
- त्वाम्1.20
- ते1.21
- सूचयिष्यन्ति1.21
- ते1.22
- त्वयि1.23
- सम्पत्स्यन्ते1.23
- तेषाम्1.24
- यस्मात्1.24
- यः1.25
- सिञ्चन्1.26
- संसर्पन्त्याः1.28
- ताम्1.29
- ते1.29
- व्यञ्जयन्ती1.29
- येन1.29
- सः1.29
- त्वया1.29
- संलक्ष्यन्ते1.32
- तस्य1.33
- अस्याः1.34
- पश्यन्1.34
- ते1.36
- त्वत्तः1.37
- आमोक्ष्यन्ते1.37
- त्वयि1.37
- ताः1.39
- ताम्1.40
- तस्मिन्1.41
- सः1.41
- त्वयि1.41
- ते1.42
- तस्याः1.42
- त्वम्1.42
- तस्याः1.43
- ते1.43
- ते1.44
- यस्य1.46
- तम्1.46
- त्वयि1.48
- तस्याः1.48
- प्रेक्षिष्यन्ते1.48
- ताम्1.49
- त्वम्1.50
- तासाम्1.51
- त्वम्1.51
- तस्मात्1.52
- तस्याः1.53
- त्वम्1.53
- संसर्पन्त्या1.53
- तस्याः1.54
- तस्य1.54
- तम्1.55
- सरति1.55
- ये1.56
- तस्मिन्1.56
- तान्1.56
- यस्मिन्1.57
- संकल्पन्ते1.57
- ते1.58
- तान्1.59
- तेन1.59
- यः1.60
- त्वयि1.61
- तस्य1.61
- तस्मिन्1.62
- नेष्यन्ति1.63
- त्वाम्1.63
- ताभ्यः1.63
- तव1.63
- ताः1.63
- तम्1.64
- तस्य1.65
- त्वम्1.65
- त्वाम्2.1
- तैः2.1
- आसेवन्ते2.5
- संक्रीडन्ते2.6
- आक्षिपत्सु2.7
- निष्पतन्ति2.8
- व्यालुम्पन्ति2.9
- उद्गायद्भिः2.10
- निर्विशन्ति2.10
- त्वम्2.13
- वसन्तम्2.14
- तस्य2.14
- यस्य2.15
- मे2.15
- अस्मिन्2.16
- आध्यास्यन्ति2.16
- त्वाम्2.16
- तस्याः2.17
- त्वाम्2.17
- तम्2.17
- तव2.18
- मया2.18
- अस्याः2.18
- मे2.19
- एभिः2.20
- ताम्2.23
- मे2.23
- मयि2.23
- एषु2.23
- गच्छत्सु2.23
- मन्ये2.23
- तस्याः2.24
- ते2.25
- सा2.25
- लिखन्ती2.25
- पृच्छन्ती2.25
- त्वम्2.25
- तस्य2.25
- विस्मरन्ती2.26
- विन्यस्यन्ती2.27
- आस्वादयन्ती2.27
- एते2.27
- शङ्के2.28
- ते2.28
- पश्य2.28
- ताम्2.28
- मया2.29
- ताम्2.29
- यापयन्तीम्2.29
- छादयन्तीम्2.30
- विक्षिपन्तीम्2.31
- आकाङ्क्षन्तीम्2.31
- ताम्2.32
- मया2.32
- सारयन्तीम्2.32
- सा2.33
- धारयन्ती2.33
- त्वाम्2.33
- तव2.34
- मयि2.34
- अस्मात्2.34
- ताम्2.34
- अहम्2.34
- माम्2.34
- ते2.34
- मया2.34
- त्वयि2.35
- शङ्के2.35
- अस्याः2.36
- मम2.36
- तस्मिन्2.37
- सा2.37
- अस्याः2.37
- मयि2.37
- ताम्2.38
- माम्2.39
- यः2.39
- श्राम्यताम्2.39
- सा2.40
- त्वाम्2.40
- अस्मात्2.40
- ताम्2.41
- मम2.41
- तव2.41
- त्वाम्2.41
- तैः2.42
- ते2.43
- यः2.43
- सः2.43
- त्वाम्2.43
- ते2.44
- त्वाम्2.45
- ते2.45
- मे2.45
- तस्मिन्2.45
- नौ2.45
- माम्2.46
- ते2.46
- मया2.46
- पतन्ति2.46
- ये2.47
- आलिङ्ग्यन्ते2.47
- मया2.47
- ते2.47
- एभिः2.47
- मे2.48
- विगणयन्2.49
- अवलम्बे2.49
- त्वम्2.49
- मे2.50
- आवाम्2.50
- तम्2.50
- त्वम्2.51
- मे2.51
- पृच्छतः2.51
- त्वया2.51
- रमयन्2.51
- मया2.51
- एतस्मात्2.52
- माम्2.52
- मयि2.52
- ते2.52
- प्रेमराशीभवन्ति2.52
- ते2.53
- मम2.53
- त्वया2.54
- मे2.54
- मे2.55
- मयि2.55
- ते2.55
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
संक्रीडन्ते సాధనలో सम् + क्रीड् + अ + अन्ते ను सम् + क्रीड् + अन्ते గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving संक्रीडन्ते, which rule takes सम् + क्रीड् + अ + अन्ते to सम् + क्रीड् + अन्ते?
the answer is 6.1.97 अतो गुणे.
6.1.97 अतो गुणे: सम् + क्रीड् + अ + अन्ते → सम् + क्रीड् + अन्ते.
6.1.97 अतो गुणे: सम् + क्रीड् + अ + अन्ते → सम् + क्रीड् + अन्ते.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
आध्यास्यन्ति సాధనలో आ + ध्या + स्य + अन्ति ను आ + ध्या + स्य् + अन्ति గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving आध्यास्यन्ति, which rule takes आ + ध्या + स्य + अन्ति to आ + ध्या + स्य् + अन्ति?
the answer is 6.1.97 अतो गुणे.
6.1.97 अतो गुणे: आ + ध्या + स्य + अन्ति → आ + ध्या + स्य् + अन्ति.
6.1.97 अतो गुणे: आ + ध्या + स्य + अन्ति → आ + ध्या + स्य् + अन्ति.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
गच्छत्सु సాధనలో गत्छ् + अ + अत् + सु ను गत्छ् + अत् + सु గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving गच्छत्सु, which rule takes गत्छ् + अ + अत् + सु to गत्छ् + अत् + सु?
the answer is 6.1.97 अतो गुणे.
6.1.97 अतो गुणे: गत्छ् + अ + अत् + सु → गत्छ् + अत् + सु.
6.1.97 अतो गुणे: गत्छ् + अ + अत् + सु → गत्छ् + अत् + सु.
రూపం చెప్పండి · produce the form
पत् (1వ గణం, लट्) యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) active of पत् (class 1, लट्).
the answer is पतन्ति.
पतन्ति అనేది लट्లో पत् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन परस्मैपद రూపం.
पतन्ति is the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) active of पत् in the लट्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
तेन సాధనలో त + अ + आ् ను त + आ గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving तेन, which rule takes त + अ + आ् to त + आ?
the answer is 6.1.97 अतो गुणे.
6.1.97 अतो गुणे: त తరువాత अआ् → आ.
6.1.97 अतो गुणे: after त, अआ् becomes आ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
मुञ्चतः సాధనలో मुन्च् + अ + अत् + अस् ను मुन्च् + अत् + अस् గా మార్చే సూత్రం ఏది?
In deriving मुञ्चतः, which rule takes मुन्च् + अ + अत् + अस् to मुन्च् + अत् + अस्?
the answer is 6.1.97 अतो गुणे.
6.1.97 अतो गुणे: मुन्च् + अ + अत् + अस् → मुन्च् + अत् + अस्.
6.1.97 अतो गुणे: मुन्च् + अ + अत् + अस् → मुन्च् + अत् + अस्.