लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

back to the poem
← प्रकरण 5

6.1.107

अमि पूर्वः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 134 · प्रकरण 5, which opens at अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम् · rule 20 of 100 in it

before the accusative-singular अम्, the stem vowel alone remains

When the accusative-singular ending अम् follows a word ending in अक् (a short a i u …), the single substitute for stem-vowel + अ is the pūrva, the earlier, vowel — the stem vowel wins. So हरि + अम् → हरिम्, गुरु + अम् → गुरुम्, राम + अम् → रामम्. One rule for the accusative singular of every vowel stem.

  • Aṣṭādhyāyī — 6.1.107 अमि पूर्वः
  • Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 134 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
  • docs/lessons/1.1.md — §4.4, वसतिम्

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

अकोऽम्यचि पूर्वरूपमेकादेशः। रामम्। रामौ॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

85 derivations stand on it

439 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

  1. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    उन्निद्राम् (उन्निद्रा, आकारान्त स्त्रीलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?

    What case and number is उन्निद्राम् (उन्निद्रा, आकारान्त स्त्रीलिङ्ग)?

    the answer is द्वितीया एकवचन accusative singular.

    उन्निद्राम् అనేది उन्निद्रा యొక్క द्वितीया एकवचन.

    उन्निद्राम् is the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of उन्निद्रा.

  2. రూపం చెప్పండి · produce the form

    वाचाल (अकारान्त पुंलिङ्ग) యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం ఏది?

    Produce the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of वाचाल (अकारान्त पुंलिङ्ग).

    the answer is वाचालम्.

    वाचाल యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం वाचालम्.

    वाचालम् is the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of वाचाल.

  3. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    शेषाम् (शेषा, आकारान्त स्त्रीलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?

    What case and number is शेषाम् (शेषा, आकारान्त स्त्रीलिङ्ग)?

    the answer is द्वितीया एकवचन accusative singular.

    शेषाम् అనేది शेषा యొక్క द्वितीया एकवचन.

    शेषाम् is the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of शेषा.

  4. రూపం చెప్పండి · produce the form

    छाय (अकारान्त नपुंसकलिङ्ग) యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం ఏది?

    Produce the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of छाय (अकारान्त नपुंसकलिङ्ग).

    the answer is छायम्.

    छाय యొక్క द्वितीया एकवचन రూపం छायम्.

    छायम् is the accusative singular (द्वितीया एकवचन) of छाय.

  5. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    त्वाम् సాధనలో त्वा + अम् ను त्वाम् గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving त्वाम्, which rule takes त्वा + अम् to त्वाम्?

    the answer is 6.1.107 अमि पूर्वः.

    6.1.107 अमि पूर्वः: त्वा + अम् → त्वाम्.

    6.1.107 अमि पूर्वः: त्वा + अम् → त्वाम्.

  6. సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule

    ग्रथितम् సాధనలో ग्रथ् + इ + त + अम् ను ग्रथ् + इ + त + म् గా మార్చే సూత్రం ఏది?

    In deriving ग्रथितम्, which rule takes ग्रथ् + इ + त + अम् to ग्रथ् + इ + त + म्?

    the answer is 6.1.107 अमि पूर्वः.

    6.1.107 अमि पूर्वः: ग्रथ् + इ + त + अम् → ग्रथ् + इ + त + म्.

    6.1.107 अमि पूर्वः: ग्रथ् + इ + त + अम् → ग्रथ् + इ + त + म्.