लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज
1.3.8
लशक्वतद्धिते
लघुसिद्धान्तकौमुदी 135 · प्रकरण 5, which opens at अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम् · rule 21 of 100 in it
an affix’s initial ल्, श् or velar is a marker
In an affix that is not a taddhita (a secondary nominal affix), an initial ल्, श्, or velar (क ख ग घ ङ) is an इत्, a marker, and drops. This is why the present-participle affix शतृ adds only अत् — its श् is a tag — and why the tense-name लट् contributes no ल्.
- Aṣṭādhyāyī — 1.3.8 लशक्वतद्धिते
- Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 135 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt
uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī
वरदराज writes under it
तद्धितवर्जप्रत्ययाद्या लशकवर्गा इतः स्युः॥
uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)
283 derivations stand on it
402 words of this poem
the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.
- प्रमत्तः1.1
- अबलाविप्रयुक्तः1.2
- नीत्वा1.2
- मासान्1.2
- प्रथमदिवसे1.2
- स्थित्वा1.3
- मेघालोके1.3
- भवति1.3
- जने1.3
- दूरसंस्थे1.3
- प्रत्यासन्ने1.4
- प्रीतः1.4
- जातम्1.6
- वंशे1.6
- भुवनविदिते1.6
- जानामि1.6
- गतः1.6
- अधिगुणे1.6
- अधमे1.6
- संतप्तानाम्1.7
- हर1.7
- धनपतिक्रोधविश्लेषितस्य1.7
- आरूढम्1.8
- आश्वसत्यः1.8
- संनद्धे1.8
- उपेक्षेत1.8
- नुदति1.9
- नदति1.9
- विप्रयोगे1.10
- प्रभवति1.11
- श्रुत्वा1.11
- आलिङ्ग्य1.12
- अङ्कितम्1.12
- काले1.12
- भवति1.12
- एत्य1.12
- मुञ्चतः1.12
- शृणु1.13
- कथयतः1.13
- खिन्नः1.13
- न्यस्य1.13
- उपभुज्य1.13
- हरति1.14
- उत्पत1.14
- परिहरन्1.14
- स्थूलहस्तावलेपान्1.14
- प्रभवति1.15
- आयत्तम्1.16
- आरुह्य1.16
- व्रज1.16
- अध्वश्रमपरिगतम्1.17
- प्राप्ते1.17
- भवति1.17
- आरूढे1.18
- स्निग्धवेणीसवर्णे1.18
- स्थित्वा1.19
- वनचरवधूभुक्तकुञ्जे1.19
- तीर्णः1.19
- उपलविषमे1.19
- विन्ध्यपादे1.19
- विशीर्णाम्1.19
- विरचिताम्1.19
- वासितम्1.20
- आदाय1.20
- गच्छेः1.20
- रिक्तः1.20
- भवति1.20
- दृष्ट्वा1.21
- अर्धरूढैः1.21
- जग्ध्वा1.21
- आघ्राय1.21
- उत्पश्यामि1.22
- द्रुतम्1.22
- पर्वते1.22
- प्रत्युद्यातः1.22
- व्यवस्येत्1.22
- सूचिभिन्नैः1.23
- आसन्ने1.23
- गत्वा1.24
- अधिवसेः1.25
- विश्रान्तः1.26
- सन्1.26
- व्रज1.26
- वननदीतीरजातानि1.26
- सिञ्चन्1.26
- क्षणपरिचितः1.26
- प्रस्थितस्य1.27
- विद्युद्दामस्फुरितचकितैः1.27
- रमसे1.27
- वञ्चितः1.27
- संसर्पन्त्याः1.28
- भव1.28
- अतीतस्य1.29
- व्यञ्जयन्ती1.29
- त्यजति1.29
- उदयनकथाकोविदग्रामवृद्धान्1.30
- पूर्वोद्दिष्टाम्1.30
- अनुसर1.30
- गतानाम्1.30
- हृतम्1.30
- हरति1.31
- हारान्1.32
- तारान्1.32
- तरलगुटिकान्1.32
- शष्पश्यामान्1.32
- उन्मयूखप्ररोहान्1.32
- विपणिरचितान्1.32
- भङ्गान्1.32
- उद्भ्रान्तः1.33
- उत्पाट्य1.33
- रमयति1.33
- जालोद्गीर्णैः1.34
- नयेथाः1.34
- पश्यन्1.34
- ललितवनितापादरागाङ्कितेषु1.34
- आसाद्य1.36
- काले1.36
- कुर्वन्1.36
- गर्जितानाम्1.36
- लीलावधूतैः1.37
- नखपदसुखान्1.37
- मधुकरश्रेणिदीर्घान्1.37
- कटाक्षान्1.37
- अभिलीनः1.38
- दधानः1.38
- नृत्यारम्भे1.38
- हर1.38
- रुद्धालोके1.39
- नरपतिपथे1.39
- दर्शय1.39
- नीत्वा1.40
- दृष्टे1.40
- सूर्ये1.40
- वाहयेत्1.40
- काले1.41
- खण्डितानाम्1.41
- त्यज1.41
- प्रत्यावृत्तः1.41
- प्रसन्ने1.42
- अर्हसि1.42
- करधृतम्1.43
- नीत्वा1.43
- लम्बमानस्य1.43
- स्नपयतु1.45
- संभृतम्1.45
- गलितम्1.46
- कर्णे1.46
- नर्तयेथाः1.46
- आराध्य1.47
- व्यालम्बेथाः1.47
- परिणताम्1.47
- अवनते1.48
- वर्णचौरे1.48
- आवर्ज्य1.48
- उत्तीर्य1.49
- व्रज1.49
- गाहमानः1.50
- भजेथाः1.50
- अभ्यवर्षत्1.50
- हित्वा1.51
- कृत्वा1.51
- शुद्धः1.51
- गच्छेः1.52
- शैलराजावतीर्णाम्1.52
- विहस्य1.52
- तर्कयेः1.53
- संसर्पन्त्या1.53
- आसीनानाम्1.54
- प्राप्य1.54
- निषण्णः1.54
- सरति1.55
- बाधेत1.55
- अर्हसि1.55
- लङ्घयेयुः1.56
- तुमुलकरकावृष्टिपातावकीर्णान्1.56
- दृष्टे1.57
- संकल्पन्ते1.57
- श्रद्दधानाः1.57
- संसक्ताभिः1.58
- मुरजे1.58
- अतिक्रम्य1.59
- विशेषान्1.59
- अनुसरेः1.59
- गत्वा1.60
- वितत्य1.60
- स्थितः1.60
- उत्पश्यामि1.61
- तटगते1.61
- स्निग्धभिन्नाञ्जनाभे1.61
- अंसन्यस्ते1.61
- सति1.61
- हित्वा1.62
- क्रीडाशैले1.62
- विचरेत्1.62
- घर्मलब्धस्य1.63
- भाययेः1.63
- आददानः1.64
- कुर्वन्1.64
- निर्विशेः1.64
- उत्सङ्गे1.65
- दृष्ट्वा1.65
- काले1.65
- वहति1.65
- मुक्ताजालग्रथितम्1.65
- हस्ते2.2
- अलके2.2
- बालकुन्दानुविद्धम्2.2
- नीता2.2
- चूडापाशे2.2
- कर्णे2.2
- सीमन्ते2.2
- इष्टसंयोगसाध्यात्2.4
- एत्य2.5
- ज्योतिश्छायाकुसुमरचितानि2.5
- आसेवन्ते2.5
- कल्पवृक्षप्रसूतम्2.5
- आहतेषु2.5
- कनकसिकतामुष्टिनिक्षेपगूढैः2.6
- संक्रीडन्ते2.6
- अमरप्रार्थिताः2.6
- आक्षिपत्सु2.7
- अर्चिस्तुङ्गान्2.7
- प्राप्य2.7
- रत्नप्रदीपान्2.7
- ह्रीमूढानाम्2.7
- भवति2.7
- नीताः2.8
- उत्पाद्य2.8
- शङ्कास्पृष्टाः2.8
- निष्पतन्ति2.8
- प्रियतमभुजालिङ्गनोच्छ्वासितानाम्2.9
- सुरतजनिताम्2.9
- निशीथे2.9
- व्यालुम्पन्ति2.9
- उद्गायद्भिः2.10
- निर्विशन्ति2.10
- अलकपतितैः2.11
- उदये2.11
- विकल्पान्2.12
- तस्थिवांसः2.13
- मत्वा2.14
- वसन्तम्2.14
- वहति2.14
- सिद्धः2.14
- धनपतिगृहान्2.15
- वर्धितः2.15
- हस्तप्राप्यस्तबकनमितः2.15
- संनिकृष्टम्2.16
- प्रेक्ष्य2.16
- प्रेक्ष्य2.17
- स्मरामि2.17
- प्रत्यासन्नौ2.18
- काङ्क्षति2.18
- बद्धा2.19
- नर्तितः2.19
- दिवसविगमे2.19
- हृदयनिहितैः2.20
- लक्षयेथाः2.20
- दृष्ट्वा2.20
- सूर्यापाये2.20
- पुष्यति2.20
- गत्वा2.21
- क्रीडाशैले2.21
- प्रथमकथिते2.21
- निषण्णः2.21
- अर्हसि2.21
- अन्तर्भवनपतिताम्2.21
- युवतिविषये2.22
- जानीथाः2.23
- दूरीभूते2.23
- सहचरे2.23
- गच्छत्सु2.23
- जाताम्2.23
- मन्ये2.23
- शिशिरमथिताम्2.23
- हस्तन्यस्तम्2.24
- आलोके2.25
- निपतति2.25
- लिखन्ती2.25
- पृच्छन्ती2.25
- स्मरसि2.25
- उत्सङ्गे2.26
- मलिनवसने2.26
- निक्षिप्य2.26
- कृताम्2.26
- विस्मरन्ती2.26
- शेषान्2.27
- मासान्2.27
- विरहदिवसस्थापितस्य2.27
- विन्यस्यन्ती2.27
- आस्वादयन्ती2.27
- पीडयेत्2.28
- शङ्के2.28
- पश्य2.28
- निशीथे2.28
- नीता2.29
- यापयन्तीम्2.29
- पादान्2.30
- अमृतशिशिरान्2.30
- जालमार्गप्रविष्टान्2.30
- गतम्2.30
- संनिवृत्तम्2.30
- छादयन्तीम्2.30
- प्रबुद्धाम्2.30
- सुप्ताम्2.30
- विक्षिपन्तीम्2.31
- उपनमेत्2.31
- आकाङ्क्षन्तीम्2.31
- आद्ये2.32
- बद्धा2.32
- विरहदिवसे2.32
- हित्वा2.32
- अन्ते2.32
- स्पर्शक्लिष्टाम्2.32
- सारयन्तीम्2.32
- धारयन्ती2.33
- शय्योत्सङ्गे2.33
- निहितम्2.33
- भवति2.33
- जाने2.34
- प्रथमविरहे2.34
- तर्कयामि2.34
- उक्तम्2.34
- आसन्ने2.35
- शङ्के2.35
- चिरपरिचितम्2.36
- त्याजितः2.36
- संभोगान्ते2.36
- काले2.37
- अन्वास्य2.37
- सहस्व2.37
- स्वप्नलब्धे2.37
- गाढोपगूढम्2.37
- प्रत्याश्वस्ताम्2.38
- त्वत्सनाथे2.38
- गवाक्षे2.38
- प्रक्रमेथाः2.38
- हृदयनिहितैः2.39
- आगतम्2.39
- श्राम्यताम्2.39
- प्रोषितानाम्2.39
- आख्याते2.40
- वीक्ष्य2.40
- संभाव्य2.40
- अवहिता2.40
- सुहृदुपनतः2.40
- पृच्छति2.41
- वियुक्तः2.41
- गाढतप्तेन2.42
- तप्तम्2.42
- अश्रुद्रुतम्2.42
- विशति2.42
- कर्णे2.43
- अतिक्रान्तः2.43
- केशान्2.44
- उत्पश्यामि2.44
- भ्रूविलासान्2.44
- आलिख्य2.45
- प्रणयकुपिताम्2.45
- चरणपतितम्2.45
- इच्छामि2.45
- उपचितैः2.45
- सहते2.45
- लब्धायाः2.46
- पतन्ति2.46
- भित्त्वा2.47
- किसलयपुटान्2.47
- प्रवृत्ताः2.47
- स्पृष्टम्2.47
- भवेत्2.47
- कृतम्2.48
- विगणयन्2.49
- अवलम्बे2.49
- उपनतम्2.49
- गच्छति2.49
- उत्थिते2.50
- शेषान्2.50
- मासान्2.50
- गमय2.50
- मीलयित्वा2.50
- विरहगुणितम्2.50
- रुदती2.51
- विप्रबुद्धा2.51
- कथितम्2.51
- पृच्छतः2.51
- दृष्टः2.51
- स्वप्ने2.51
- रमयन्2.51
- स्नेहान्2.52
- विरहे2.52
- इष्टे2.52
- प्रेमराशीभवन्ति2.52
- आश्वास्य2.53
- निवृत्तः2.53
- व्यवसितम्2.54
- कल्पयामि2.54
- प्रदिशसि2.54
- याचितः2.54
- प्रत्युक्तम्2.54
- इष्टान्2.55
- देशान्2.55
- विचर2.55
practice
Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.
రూపం చెప్పండి · produce the form
सह् (1వ గణం, लोट्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of सह् (class 1, लोट्).
the answer is सहस्व.
सहस्व అనేది लोट्లో सह् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం.
सहस्व is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of सह् in the लोट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
चौरे (चौर, अकारान्त पुंलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is चौरे (चौर, अकारान्त पुंलिङ्ग)?
the answer is सप्तमी एकवचन locative singular.
चौरे అనేది चौर యొక్క सप्तमी एकवचन.
चौरे is the locative singular (सप्तमी एकवचन) of चौर.
రూపం చెప్పండి · produce the form
त्यज् (1వ గణం, लट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?
Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of त्यज् (class 1, लट्).
the answer is त्यजति.
त्यजति అనేది लट्లో त्यज् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.
त्यजति is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of त्यज् in the लट्.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
श्यामान् (श्याम, अकारान्त पुंलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is श्यामान् (श्याम, अकारान्त पुंलिङ्ग)?
the answer is द्वितीया बहुवचन accusative plural.
श्यामान् అనేది श्याम యొక్క द्वितीया बहुवचन.
श्यामान् is the accusative plural (द्वितीया बहुवचन) of श्याम.
రూపం చెప్పండి · produce the form
सीमन्त (अकारान्त पुंलिङ्ग) యొక్క सप्तमी एकवचन రూపం ఏది?
Produce the locative singular (सप्तमी एकवचन) of सीमन्त (अकारान्त पुंलिङ्ग).
the answer is सीमन्ते.
सीमन्त యొక్క सप्तमी एकवचन రూపం सीमन्ते.
सीमन्ते is the locative singular (सप्तमी एकवचन) of सीमन्त.
రూపం పేరు చెప్పండి · name the form
आद्ये (आद्य, अकारान्त पुंलिङ्ग) ఏ విభక్తి, ఏ వచనం?
What case and number is आद्ये (आद्य, अकारान्त पुंलिङ्ग)?
the answer is सप्तमी एकवचन locative singular.
आद्ये అనేది आद्य యొక్క सप्तमी एकवचन.
आद्ये is the locative singular (सप्तमी एकवचन) of आद्य.