लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

भूवादयो धातवः

लघुसिद्धान्तकौमुदी 36 · प्रकरण 2, which opens at इको यणचि · rule 22 of 47 in it

the words beginning with भू, listed in the Dhātupāṭha, are called धातु (roots)

The action-denoting words listed in the Dhātupāṭha — the root-list that opens with भू "to be" — are named धातु, roots. A धातु is the action-base from which every finite verb and every कृत् (primary derivative) form is built. It is the rule that stands at the head of every verb chain in the poem: चक्रे begins as the root डुकृञ्, जगाम as गम्, प्रमत्तः as मद्. Nothing is conjugated or turned into a participle until it first bears this name.

Aṣṭādhyāyī — 1.3.1 भूवादयो धातवः
Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 36 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

क्रियावाचिनो भ्वादयो धातुसंज्ञाः स्युः॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

372 derivations stand on it

430 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
आरूढे సాధనలో रु॒हँ అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving आरूढे, which rule gives the step रु॒हँ?
the answer is 1.3.1 भूवादयो धातवः.
1.3.1 भूवादयो धातवः रु॒हँ అనే అడుగును ఇస్తుంది.
1.3.1 भूवादयो धातवः gives the step रु॒हँ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
उपकर्तुम् సాధనలో डुकृ॒ञ् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving उपकर्तुम्, which rule gives the step डुकृ॒ञ्?
the answer is 1.3.1 भूवादयो धातवः.
1.3.1 भूवादयो धातवः डुकृ॒ञ् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
1.3.1 भूवादयो धातवः gives the step डुकृ॒ञ्.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
मूढानाम् సాధనలో मु॒हँ అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving मूढानाम्, which rule gives the step मु॒हँ?
the answer is 1.3.1 भूवादयो धातवः.
1.3.1 भूवादयो धातवः मु॒हँ అనే అడుగును ఇస్తుంది.
1.3.1 भूवादयो धातवः gives the step मु॒हँ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
प्रोषितानाम् సాధనలో व॒सँ అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving प्रोषितानाम्, which rule gives the step व॒सँ?
the answer is 1.3.1 भूवादयो धातवः.
1.3.1 भूवादयो धातवः व॒सँ అనే అడుగును ఇస్తుంది.
1.3.1 भूवादयो धातवः gives the step व॒सँ.
సూత్రం పేరు చెప్పండి · name the rule
उत्पश्यामि సాధనలో दृ॒शिँर् అనే అడుగును ఇచ్చే సూత్రం ఏది?
In deriving उत्पश्यामि, which rule gives the step दृ॒शिँर्?
the answer is 1.3.1 भूवादयो धातवः.
1.3.1 भूवादयो धातवः दृ॒शिँर् అనే అడుగును ఇస్తుంది.
1.3.1 भूवादयो धातवः gives the step दृ॒शिँर्.
రూపం చెప్పండి · produce the form
सह् (1వ గణం, लोट्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?
Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of सह् (class 1, लोट्).
the answer is सहस्व.
सहस्व అనేది लोट्లో सह् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం.
सहस्व is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of सह् in the लोट्.