लघुसिद्धान्तकौमुदी · वरदराज

back to the poem
← प्रकरण 1

1.4.14

सुप्तिङन्तं पदम्

लघुसिद्धान्तकौमुदी 14 · प्रकरण 1, which opens at हलन्त्यम् · rule 14 of 14 in it

a form ending in a case ending (सुप्) or a verb ending (तिङ्) is a पद, a finished word

A form that ends in a nominal case ending — one of the twenty-one सुप् endings 4.1.2 lists — or in a verbal personal ending — one of the eighteen तिङ् endings — is named पद, a complete word. The name is what a great many rules wait on: the visarga rules, the final-consonant rules and the anusvāra rule all apply only "in a पद" or "at the end of a पद". So राम is not yet a पद, but राम + स् is; and चक्रे is a पद once the ending ए is on. Every word the poem carries reaches this name before its word-final changes can fire.

  • Aṣṭādhyāyī — 1.4.14 सुप्तिङन्तं पदम्
  • Bālānandinī (LSK, Telugu) — सूत्र 14 in the abridgement; vendor/balanandini-lsk-telugu-ocr.txt

uncheckeddrafted from the rule text and the Bālānandinī

वरदराज writes under it

सुबन्तं तिङन्तं च पदसंज्ञं स्यात् ॥

uncheckedashtadhyayi.com (prakriyā)

354 derivations stand on it

401 words of this poem

the derivation names it — The rule stands at a step of the chain that produces the ending.

practice

Drawn from the words this rule reaches. Each visit is a fresh draw; nothing is kept.

  1. రూపం చెప్పండి · produce the form

    सह् (1వ గణం, लोट्) యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం ఏది?

    Produce the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of सह् (class 1, लोट्).

    the answer is सहस्व.

    सहस्व అనేది लोट्లో सह् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन आत्मनेपद రూపం.

    सहस्व is the second person singular (मध्यमपुरुष एकवचन) middle of सह् in the लोट्.

  2. రూపం చెప్పండి · produce the form

    त्यज् (1వ గణం, लट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?

    Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of त्यज् (class 1, लट्).

    the answer is त्यजति.

    त्यजति అనేది लट्లో त्यज् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.

    त्यजति is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of त्यज् in the लट्.

  3. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    स्याः (अस्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?

    What person and number is स्याः (अस्, विधिलिङ् parasmaipada)?

    the answer is second person singular.

    स्याः అనేది विधिलिङ्లో अस् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.

    स्याः is the second person singular of अस् in the विधिलिङ्.

  4. రూపం చెప్పండి · produce the form

    नद् (1వ గణం, लट्) యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం ఏది?

    Produce the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of नद् (class 1, लट्).

    the answer is नदति.

    नदति అనేది लट्లో नद् యొక్క प्रथमपुरुष एकवचन परस्मैपद రూపం.

    नदति is the third person singular (प्रथमपुरुष एकवचन) active of नद् in the लट्.

  5. రూపం చెప్పండి · produce the form

    पत् (1వ గణం, लट्) యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन परस्मैपद రూపం ఏది?

    Produce the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) active of पत् (class 1, लट्).

    the answer is पतन्ति.

    पतन्ति అనేది लट्లో पत् యొక్క प्रथमपुरुष बहुवचन परस्मैपद రూపం.

    पतन्ति is the third person plural (प्रथमपुरुष बहुवचन) active of पत् in the लट्.

  6. రూపం పేరు చెప్పండి · name the form

    तर्कयेः (तर्क्, विधिलिङ् parasmaipada) ఏ పురుషం, ఏ వచనం?

    What person and number is तर्कयेः (तर्क्, विधिलिङ् parasmaipada)?

    the answer is second person singular.

    तर्कयेः అనేది विधिलिङ्లో तर्क् యొక్క मध्यमपुरुष एकवचन.

    तर्कयेः is the second person singular of तर्क् in the विधिलिङ्.